ЭIЄ

ΤΟ ΜΠΕΛΚΑΝΤΟ ΗΤΟΙ ΚΑΛΛΙΦΩΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΑΤΕ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΘΗΣΕΑ

Ἔρευνα & συγγραφή: Ἰωάννης Γ. Βαφίνης 

  Στὰ μουσικὰ δρώμενα τῶν παλαιοτάτων ἐκείνων χρόνων εἰσάγω τὴν παρούσαν μελέτην, ἐνισχύοντας τὴν ἄποψιν ὅτι ὁ πολιτισμὸς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι μία συνεχὴς καὶ ἀέναος ἀνακύκλησις. 

  Τὸ κύριο θέμα ἀφορᾶ τὴν ὑψηλὴ τέχνη του τραγουδίσματος στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα ποὺ ἀποδίδεται μὲ τὴν φράση καλλιφωνία. 

 Στὸ ἔργο τοῦ Πλουτάρχου «Βίοι Παράλληλοι: Θησεὺς» (κεφάλαιο 21), ἡ στάση τοῦ Θησέα στὴ Δῆλο κατὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴν Κρήτη ἀποτελεῖ κεντρικὸ σημεῖο τῆς διήγησης. 

  Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἀποβίβασης εἰς Δῆλον, ὁ βιογράφος τοῦ ἥρωος, παραδίδει λεπτομερῶς τὴν τελετουργικὴ μυσταγωγία ποὺ ἐξετέλεσε ὁ Θησεὺς μετὰ τῶν ἀπελευθερωθέντων Ἀθηναίων. 

 Μέσα ἀπό τήν περιγραφή τοῦ συγκεκριμένου ἐδαφίου, προκύπτει ὅτι συντελεῖτε μουσικὴ ἐκτέλεσης τοῦ ὁμίλου χοροστατοῦντος τοῦ ἡγήτορα κιθαρωδοῦ Θησέως κατὰ τὴν ἔξοδο τοὺς ἐκ τοῦ πλεουμένου. 

 Τὸ ἐδάφιον λέγει: «...ἐκ δὲ τῆς Κρήτης ἀποπλέων εἰς Δῆλον κατέσχε... καὶ τοῖς νέοις ἐχόρευσεν, ἣν καὶ νῦν ἔτι χορεύουσιν Ἀθηναῖοι, τὴν τοῦ γεράνου ... καὶ φὰσὶν ἐπιφανεῖς αὐτὸν τῇ ὥρᾳ καὶ τῇ καλλιφωνὶᾳ γενέσθαι...»(Θησεὺς, κεφ. 22).

 Ἡ  περιγραφή της «καλλιφωνίας» καὶ τῆς ἐντυπωσιακῆς ἐμφάνισης τῶν Ἀθηναίων νέων ἐμφανῶς δεικνύει τὴν ὑψηλὴ τέχνη του χοροδράματος τοῦ ὁποίου τὴν σύνθεση πραγματοποίησε ὁ διάδοχος τοῦ θρόνου τῆς Ἀθήνας, Θησέας. 

Ἰδοὺ ἡ πλευρὰ Β' τοῦ ἀγγείου Φρανσουὰ(francois) τοῦ 630 π.Χ. Παρουσιάζει

 τὴν ἀπόβαση τοῦ Θησέως εἰς τὴν ἱερὰ νῆσο Δῆλο μὲ τὴν ἀκολουθία τῶν ἑπτὰ νέων καὶ ἑπτὰ νεανίδων παρθένων. Ἀρχηγὸς τῆς πομπῆς ὁ ἥρωας ἐμφανιζόμενος, ὄχι ὅμως ὡς μαχητῆς, ἀλλά, ὡς ἱερέας κιθαρωδός. Πίσω του ἀκολουθεῖ ὁ χορὸς τῶν καλλιφώνων ἰηθέων[Παρθένων] ἤτοι καὶ Μπελκάντο ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοση.  

 Ἡ ἀγγειογραφία, τοῦ ἀγγείου Φρανσουὰ(francois) 630 π.Χ. παρ' ὅτι εἶναι κατὰ αἰῶνες ἀρχαιότερη τῆς περιγραφῆς τοῦ Πλουτάρχου ταιριάζει ἀπόλυτα μὲ τὸ πραγματικὸ στιγμιότυπο τοῦ ἐλλιμενισμοῦ του Θησέως εἰς Δῆλον.

  Μὲ τὴν παραπομπὴ τοῦ ἐν λόγῳ ἐδαφίου, ὁ Πλούταρχος, γνωστοποιεῖ ὅτι, ὁ Θησέας, ἐπιστρέφοντας ἀπὸ τὴν Κρήτη, σταμάτησε γιὰ λίγο χρόνο στὴ Δῆλο. 

Ἐκεῖ, εἰσήγαγε ἕναν χορὸ ἢ χορόδραμα (τὸν «γέρανο»)[1] ποὺ χόρευαν οἱ νέοι καὶ οἱ νέες γύρω από τον Κεράτινο βωμό. Ποιός όμως είχε μυήση τον Θησέα στη μουσική και ιδίως στην κιθαρωδική τέχνη;

 Ὁ Ἀθηναῖος στρατηγὸς καὶ συγγραφεὺς Ξενοφῶν, ἐν τῷ συγγράμματι αὐτοῦ «Κυνηγετικός», ἐπισημαίνει τὴν εἰς Πήλιον μετάβασιν τοῦ ἥρωος ἐν νεαρᾷ ἡλικίᾳ, προκειμένου νὰ διδαχθῇ τὰς πολεμικὰς τέχνας (τὴν στρατηγικὴν καὶ τὴν σωματικὴν ἀντοχήν), τὴν ἠθικὴν καὶ τὴν ἀρετήν, ὡς καὶ τὴν ἰατρικὴν καὶ τὴν μουσικὴν ἁρμονίαν.

 Ἐπιβεβαιώνεται, πράγματι, ἡ ἔφεση (τὸ ταλέντο) του πρὸς τὴ μουσικὴ καὶ τὴν κιθαρωδία, ἀφοῦ ὁ παπποῦς του, ὁ Ἐρεχθέας, ὑπῆρξε διαγωνιζόμενος καὶ βραβευμένος στὴν τέχνη τοῦ Ἀπόλλωνα. 

 Συνάμα, στὴν περαιτέρω περιγραφή ἐπισημαίνετε ὅτι, οἱ Ἀθηναῖοι διασωθέντες(οἱ ἑπτὰ νέοι καὶ ἑπτὰ νέες) ξεχώριζαν γιὰ τὴν ὀμορφιά τους (τῇ ὥρᾳ) καὶ τὴν καλλιφωνία τους, δηλαδὴ τὴν ἐξαιρετική ὡραία φωνή τους.

 Ἡ καλλιφωνία τῶν Ἀθηναίων παίδων καὶ τοῦ Θησέως συνδέεται ἄμεσα μὲ τὴν δοξασία τοῦ κιθαρωδοῦ Θεοῦ Ἀπόλλωνος  στὴ Δῆλο, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔνδειξη προπορεύσεως τῶν Ἀθηναίων γόνων ἔναντι τῶν Κρητῶν καὶ τῶν ὑπολοίπων Ἑλλήνων. 

  Ὁ Πλούταρχος, σὲ ὅλο τὸν βίο τοῦ Θησέα, τονίζει τὴν εὐγένεια, τὴν ὀμορφιὰ καὶ τὴν σωματική - πνευματικὴ ρώμη τῶν νέων Ἀθηναίων ποὺ ἡγεῖται ὁ Θησέας. 

 Ἐν τούτοις, πραγματοποιῶν μίαν ἑτεροχρονισμένην παρεμβολήν, ἐπισημαίνω ὅτι ἡ καλλιφωνικὴ ὑμνωδία ἐπηρέασε βαθύτατα τὸν κόσμο τῆς μουσικῆς κατὰ τὴν πορεία τῶν αἰώνων. Ἐπανῆλθε, μάλιστα, ὡς κυρίαρχο στοιχεῖο τῆς ὠδικῆς τέχνης κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 20οῦ αἰῶνος, ὑπὸ τὸν διεθνῆ μουσικολογικὸν ὅρον Μπελκάντο (Bel Canto).

 Τὸ Μπελκάντο (Ἰταλιστὶ = τὸ ὄμορφο τραγούδι), θεωρεῖται μιὰ μουσικὴ ὁρολογία τῆς ὑψηλῆς καὶ εὐκρινῆς τέχνης τῶν καλλιφώνων ἀοιδῶν - τραγουδιστῶν

 Πρόκειται γιὰ ἕνα   ὕφος τραγουδιοῦ ποὺ ἐμφανίζεται κυρίως στὴν ἰταλικὴ ὄπερα τοῦ 17ου ἕως 19ου αἰῶνα. Στόχος τοιαύτης φωνητικῆς τέχνης θεωρεῖται ἡ ἰσορροπημένη φωνητικὴ τεχνικὴ καὶ ἡ τονικὴ ὀμορφιά. 

 Τα ίδια ακριβώς και κάτι περισσότερο παραθέτει και η εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica  στο λήμμα μπὲλ κάντο: «(bel canto) (Μούσ.)· τέχνη τοῦ τραγουδιοῦ ποὺ βασίζεται στὴν ὀμορφιὰ τοῦ ἤχου καὶ τὴ δεξιοτεχνία (ἰταλ. bel canto = ὄμορφο τραγούδι). Τὸ μπὲλ κάντο (ὅρος ποὺ χρησιμοποιήθηκε κυρίως τὸν 19ο αἰῶνα) συνεχίζει τὴν παράδοση τοῦ ἰταλικοῦ μπουὸν κάντο τοῦ 17ου καὶ 18ου αἰῶνα. Εἶδος κληρονομημένο ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα, διαιωνίστηκε κατὰ τὸν Μεσαίωνα στὸ λειτουργικὸ μέλος καὶ κωδικοποιήθηκε ἀπὸ τοὺς Ὀρτὶζ (1552), Κατσίνι (1601-1602), Τόζι (1723), Τζ.Μπ. Μαντσίνι (1774), Ροσίνι, Γκαρθία κ.ἄ. Ἔδινε τὸ προβάδισμα στὴν ὀμορφιὰ τοῦ ἤχου καὶ τὴν ποιότητα τοῦ τραγουδιοῦ εἰς βάρος τῆς προσωδίας τοῦ κειμένου καὶ προϋπέθετε μεγάλη ἐλευθερία στὴν ἑρμηνεία, ποὺ βασιζόταν στὴν πολὺ αὐστηρὴ φωνητικὴ καὶ μουσικὴ ἐκπαίδευση. Τὸ μπὲλ κάντο ἀπαιτοῦσε ἐξαιρετικὴ μαεστρία τῆς ἀναπνοῆς, βασιζόταν κυρίως στὴν τέχνη τῶν ποικιλμάτων καὶ τοῦ αὐτοσχεδιασμοῦ καὶ ἔφτασε στὸ ἀπόγειό του μὲ τοὺς καστράτι καὶ τὶς τραγουδίστριες ὄπερας τοῦ 17ου καὶ 18ου αἰῶνα».

 Κατὰ τὴν περίοδο τοῦ 18ου αἰῶνα, τὸ δεξιοτεχνικό - διακοσμητικὸ τραγούδι (αὐτοσχέδιες κολορατοῦρες, "roulades") ἔρχεται ὅλο καὶ περισσότερο στὸ προσκήνιο ὡς μέσο αὐτοέκφρασης γιὰ τοὺς τραγουδιστές. 

  Τελικά, ὅμως, κατὰ τὸν 19ο αἰῶνα, τιθέμενο ὑπὸ τὸ πρίσμα τῆς ἀμφισβητήσεως καὶ ἕνεκα τῆς ἀναδείξεως τοῦ νέου μουσικοῦ ὕφους τοῦ ἐπιλεγόμενου Βερισμοῦ ἐπικρίθηκε ὡς ἐπιφανειακόν σβήνοντας μὲ ἐτοῦτο τὸν τρόπο ἡ αἴγλη του ἀργά - ἀργά.

 Οἱ πιὸ διάσημες Μπελκάντο ἄριες ποὺ ἀκούγονται μέχρι σήμερα εἶναι: ἡ Casta diva (Μπελίνι, Νόρμα) καὶ ἡ "τρελὴ ἄρια" Eccola! Oh giusto cielo (Ντονιτσέτι, Λουτσία ντὶ Λάμερμουρ). 

 Ἡ ὀνομασία τοῦ Μπελκάντο ἔχει ρίζες βαθιὰ ἑλληνικὲς ἀφοῦ τόσο, ἡ λατινικὴ λέξη Μπέλα = ὄμορφη προέρχεται ὡς ἔκφραση ἀπὸ τὸν Βῆλο - Κρόνο ποὺ ἔζησε στὴν πιὸ ὄμορφη ἐποχὴ τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας ὁμοιάζον μὲ τοῦ Παραδείσου, ὅσο καὶ τὸ κάντο ποὺ σημαίνει στὰ λατινικὰ τραγούδι προέρχεται ἀπὸ τὸ ἀρχαῖο ἑλληνικὸ ρῆμα ἀείδω = τραγουδῶ.  Πρόκειται γιὰ εἶδος κληρονομημένο ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα, δηλαδὴ, ἐκ τῆς Μητέρας Ἑλλάδος.  

 Κλείνοντας στὸ σημεῖο αὐτὸ τὴν μελέτη μας στὸ ἦθος τῆς καλλιφωνίας τῶν ἀρχαίων μας προγόνων Ἑλλήνων καὶ τὴν μετέπειτα πορεία καὶ ἐξέλιξη, γίνεται ἀντιληπτὸ ὅτι: Ἡ φωνητικὴ τέχνη, ὡς αἰσθητικὴ ἀποτύπωσις τῆς ἐξ οὐρανοῦ “φωνῆς αὔρας λεπτῆς” τοῦ Θεοῦ Λόγου, μεταστοιχειωθεῖσα ἀρχικῶς εἰς τὴν καλλιφωνίαν τῶν Ἀπολλωνίων ᾠδῶν, μετεκενώθη ὀψιγενῶς εἰς τὸ ὑπόφωνον (sotto voce) ὕφος τοῦ ὀπερατικοῦ Bel Canto, εὑροῦσα τὴν ἀγγελώνυμον αὐτῆς μελῳδικὴν πλήρωσιν εἰς τὰς ὑψηλοτάτας συχνότητας τῶν Καστράτι. 

 Συνελόντι εἰπεῖν, ὁ Θησεὺς μετὰ τοῦ χοροῦ τῶν ἀγγελοφώνων παρθένων (οὗτος, ἐκ τῆς φωνητικῆς αὐτοῦ τονικότητος, δύναται νὰ παραβληθῇ πρὸς τὰ σύγχρονα φωνητικὰ σχήματα τῶν σοπράνο, κοντράλτο καὶ καστράτι), οἱ λυρικοί ποιηταὶ τῆς ἀρχαϊκῆς καὶ κλασσικῆς ἀρχαιότητος, οἱ Ἀθηναῖοι ψαλτωδοὶ καὶ οἱ κοσμικοὶ ἀοιδοὶ τῆς βυζαντινῆς τε καὶ ὀθωμανικῆς περιόδου, ὡς ἐπίσης καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῆς εὐρωπαϊκῆς ὀπερατικῆς σχολῆς τοῦ Μπελκάντο, ἐρειδόμενοι ἐπὶ τῆς ἀρχαιοελληνικῆς ὠδικῆς τέχνης τῶν φωνασκῶν, φαίνεται ὅτι μετήρχοντο μίαν ὑπερβατικὴν φωνητικὴν ἑρμηνείαν. Ἡ φωνητικὴ αὕτη χροιὰ προσεγγίζει, κατὰ τὰς βιβλικὰς μαρτυρίας — αἵτινες ὑπό τινων συσχετίζονται πρὸς ἀπολεσθέντα πελασγικὰ κείμενα — τὴν θείαν ἐκείνην ἀκουστικὴν ἐμπειρίαν, ἥτις περιγράφεται ὡς “φωνὴν αὔρας λεπτῆς” εἰς τὰ ὦτα τῶν προφητῶν[2].

 Ἡ ἐν λόγῳ φωνὴ, κατὰ μία ἔννοια, ταυτίζεται μὲ τὴν μεταγενέστερη ἰταλικοῦ τύπου φωνητικὴ ὁρολογία, sotto voce, δηλαδή, εἰς τὴν ἑλληνικὴν σιγανὴ φωνὴ (βοὴ = voce) ἡ λεπτὴ ὀξεῖα φωνὴ ὅπως εἰς τὸν Ὅμηρο ἡ λιγυροφωνία. 

 Ἡ γαλλίδα μουσικολόγος Ἄννι Μπελὶς(Annie Belis) γράφει συγκεκριμένα γι' αὐτὸ τὸ θέμα ἀναφερόμενοι στοὺς Ἕλληνες ἐπαγγελματίες πυθικοὺς κιθαρωδοὺς τὰ ἑξῆς: «Ὅλες οἱ ἀρχαῖες μαρτυρίες τὸ λένε: ἂν ὁποιοσδήποτε ἐρασιτέχνης μπορεῖ νὰ τραγουδάει μελωδίες μόνος του ἢ στὰ πλαίσια μίας χορωδίας, μὲ κανέναν τρόπο δὲν μπορεῖ νὰ τὸ κάνει τόσο καλά, ὅσο ἕνας ἐπαγγελματίας γυμνασμένος ἐπίμονα. Τίποτα δὲν εἶναι πιὸ δύσκολο γιὰ μια φωνὴ φυσιολογικῆς ἔκτασης, ὅσο τὸ νὰ παραγάγει τοὺς ἀκραίους ἤχους. Οἱ συγγραφεῖς δὲν παύουν νὰ ἐπιμένουν σ’ αὐτό· οἱ ψεύτικες φωνὲς τῶν χορωδῶν πληθαίνουν, ὅταν πλησιάζουν στὶς ψηλὲς νότες· μόνο οἱ χωρὶς ταίρι τραγουδιστὲς πετυχαίνουν νὰ τραγουδήσουν τὸν «ὄρθιο νόμο», ποὺ ὀνομάστηκε ἔτσι ἐπειδὴ τραγουδιόταν μὲ πολὺ ψηλὴ φωνή. Μᾶς ἐξηγοῦν ἐπίσης πὼς μόνο «οἱ φωνὲς διαγωνισμοῦ ἢ θεάτρου» (δηλαδὴ οἱ καλύτεροι ἀπὸ τοὺς σολίστες) εἶναι ἱκανὲς νὰ διατρέξουν «χωρὶς κίνδυνο καὶ χωρὶς ἀτύχημα τὴ δωρικὴ κλίμακα, χωρὶς νὰ ἐκφυλιστεῖ ἡ φωνὴ σὲ κραυγὲς στὶς ψηλὲς νότες καὶ χωρὶς νὰ γίνεται βραχνὴ ἢ τραχιὰ στὶς χαμηλές».

 Ἔτσι ἀποκαλύπτεται ἡ φύσις τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς καλλιφωνίας, ἡ ὁποία, προερχομένη ἀπὸ τὸν οὐράνιο Θεὸ Λόγο, συμπορεύθηκε μὲ τὴν κιθαρωδικὴ τέχνη τοῦ Ἀπόλλωνος...

 ~

ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΤΑΞΙΔΕΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΩΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΪΚΏΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΦΩΝΙΑ ΤΟΥΣ ΤΥΠΟΥ ΜΠΕΛΚΑΝΤΟ ΉΤΟΙ ΚΑΙ ΦΩΝΗΝ ΑΥΡΑΣ ΛΕΠΤΗ

 Ἐπανερχόμενοι ἐπὶ τοῦ θέματος, παραθέτουμε τὶς μαρτυρίες τῶν Εὐρωπαίων ταξιδιωτῶν, οἱ ὁποῖοι περιηγήθηκαν τὴ σκλαβωμένη Ἑλλάδα κατὰ τὴν περίοδο τῆς Ὀθωμανοκρατίας καὶ ἐξέφρασαν τὸν θαυμασμό τους γιὰ τὴ μελωδικότητα τῶν ἑλληνικῶν (ἀθηναϊκῶν) τραγουδιῶν. 

 Ταξιδεύοντας, λοιπὸν, στὴν σκλαβωμένη Ἀθήνα, ξαφνικὰ, συνάντησαν  μιὰ καθαρὰ τοπικὴ ἰδιαιτερότητα· τὴν καλλιφωνία τῶν Ἀθηναίων τραγουδιστῶν.   Ἐντυπωσιασμένοι ἀπὸ τὴν εὕρεση αὐτή ἐξερεύνησαν λεπτομερῶς τὸ αἴτιον τῆς ἰδιαιτερότητας ἀνάμεσα σὲ ὅλους τοὺς ὑπόλοιπους ἑλληνικοὺς τόπους. Τὰ συμπεράσματα ἀναφέρονται  εἰς τὸ κάτωθι συμπληρωματικὸ κεφάλαιο,  σύμφωνα μὲ τὸ πολύτομο ἔργο τοῦ Κυριάκου Σιμόπουλου, «Ξένοι ταξιδιῶτες». 

 Σὲ ἐτούτην τὴν συλλογήν κατατίθενται σημαντικὲς καταγραφὲς τῶν περιηγητῶν τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου μὲ στοιχεῖα τῆς ἰδιωτικῆς ζωῆς τῶν Ἑλλήνων καὶ τῆς ἰδιομορφίας ποὺ τοὺς περιέβαλε. 

  Ἐπὶ παραδείγματι, τὸ 1575 ὁ Θεοδόσιος Ζυγομαλὰς σὲ ἐπιστολή του, περιγράφοντας τὴν πόλη τῶν Ἀθηνῶν, παραθέτει μερικὰ τοπογραφικὰ καὶ φυσιογραφικὰ στοιχεῖα, ὅπως τὸ ἐξαίσιο κλίμα τῆς περιοχῆς, τὰ πηγαῖα καὶ καθαρὰ ὕδατα, καθώς καὶ τὴν παρουσία θεραπευτικῶν βοτάνων στὸν Ὑμηττό.

 Ὅσο γιὰ τοὺς Ἀθηναίους γράφει ἐπὶ λέξη ὅτι ἔχουν γερὴ μνήμη καὶ εἶναι καλλίφωνοι.  Ἀπ' τὸ  αὐθεντικὸ κείμενο παραθέτουμε τὰ ἑξῆς: «Θεάσασθαί τε καὶ ἄλλα θαύματα ἄξια. Οὐ λέγω τον βουνὸν τὸν καταντίκρυ βοτάνη πᾶσαν(ειπείν ἰατρείας ἁπάσης πρόξενον) ἐμπεριέχοντα, ὀν κῆπον Ἀδώνιδος ὀνομάζω, ἢ ἀέρων εὔπνοιαν ἢ ὑδάτων πότιμον ἢ ἀγαθῶν ἄλλων ἐξ ὧν συμβαίνει, τοὺς νῦν Ἀθηναίους, ἤδη βαρβαρωθέντας, φύσει μνήμονος καὶ εὔφωνος εἶναι. Μέλεσι διαφόροις θέλγειν, ὡς Σειρήνων μέλη, τοὺς ἀκούοντας» Μετάφραση: [Νὰ ἀντικρίσωμεν καὶ ἄλλα θαύματα ἄξια. Δὲν ἀναφέρω τὸ ἀπέναντι βουνὸ ποὺ περιέχει κάθε λογῆς βότανον (γιὰ νὰ τὸ εἴπω ἔτσι, πρόξενον κάθε εἴδους θεραπείας), τὸ ὁποῖον ὀνομάζω κῆπον τοῦ Ἀδώνιδος, οὔτε τὸν καθαρὸν ἀέρα, οὔτε τὸ πόσιμον ὕδωρ, οὔτε τὰ ἄλλα ἀγαθά, χάρις εἰς τὰ ὁποῖα συμβαίνει οἱ τωρινοὶ Ἀθηναῖοι, ἂν καὶ ἔχουν πλέον ἐκβαρβαρισθῆ, νὰ εἶναι ἀπὸ τὴν φύσιν τους προικισμένοι μὲ καλὴν μνήμην καὶ μελωδικὴν φωνήν. Καὶ νὰ γοητεύουν τοὺς ἀκροατὰς μὲ διάφορα τραγούδια, σὰν τὰ τραγούδια τῶν Σειρήνων]. 

 Προφανῶς ὁ Ζυγομαλὰς ἐνστερνίστηκε ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰ «Ἐνύπνιον» (ἢ «Ἑλληνικοὶ») τοῦ Ἕλληνα σοφιστῆ Λουκιανοῦ (ἔδρασε περίπου τὸν 2ο αἰῶνας μ.Χ.). Τὸ ἐν λόγῳ κομμάτι προέρχεται ἀπὸ τὸν φανταστικὸ διάλογο ἀνάμεσα στὸν Λουκιανὸ καὶ τὸν ἐπιστήθιο φίλο του, ὅπου, ἐποσκεπτόμενοι τὸ κλεινὸν ἄστυ τῶν Ἀθηνῶν - κατὰ τὴν ἐποχή της Ρωμαιοκρατίας - περιγράφουν τὰ ἐντυπωσιακὰ θαύματα καὶ τὸ φυσικὸ κάλλος τῆς Ἀθήνας ἐκείνης τῆς ἐποχῆς.   Φαίνεται πὼς, τόσο κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς ρωμαϊκῆς σκλαβιᾶς, ὅσο καὶ ἐπὶ ἐποχὴς ὀθωμανικοὺ ζυγοῦ, κάποια κοινὰ στοιχεῖα ἔκαναν τὸν συγγραφέα νὰ ἕνωση αὐτὲς τὶς δύο ἐποχὲς στὴν μεταβυζαντινὴ ἱστορία τῆς Ἀθήνας. 

 Ἐν τούτοις, σημαντικὲς λεπτομέρειες, περὶ τῆς μουσικῆς καλαισθησίας τῶν Ἀθηναίων, ἐπὶ ὀθωμανικῆς κατοχῆς, ἀποκομίζομαι κι ἄπο τὴν περιγραφήν τοῦ νεαροῦ Γερμανοῦ περιηγητοῦ Reinhold Lubenau ἐν ἔτει 1589 μ.Χ. 

 Ὁ Lubenau, ποὺ διακρίνονταν γιὰ τὴν εὐρυμάθειά του, ἐνῷ εἶχε σπουδάσει φαρμακοποιὸς, γνώριζε πολὺ καλὰ τοὺς Βυζαντινοὺς χρονογράφους καὶ τοὺς ἀρχαίους ἱστορικούς. Ὅμως, τὸ ἐνδιαφέρον του ἑστιάζονταν περισσότερο στὶς περιοχές, τῆς σύγχρονης ἐποχῆς ποὺ ἐπισκέπτονταν. 

 Ἐν συντομίᾳ, στὶς καταγραφὲς του γιὰ τὴν σκλαβωμένη πόλη τῶν Ἀθηνῶν, λέει τὰ ἑξῆς χαρακτηριστικά: «...παντοῦ (στὴν Ἀθήνα) ἀκούει μουσικὴ καὶ τραγούδια. Ὁ Lubenau ἐγκωμιάζει τὴ μελωδία τῶν ἀθηναϊκῶν τραγουδιῶν ὅπως καὶ ὁ Ζυγομαλὰς στὶς ἐπιστολές του πρὸς τὸν Κρούσιο»[Κυριάκος Σιμόπουλος]. 

  Συνελλόντι εἰπεῖν, ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν διατηροῦσε στὸ ἔθος του, μέχρι καὶ τὴν ἐποχὴ τῶν ξένων περιηγητῶν, τὴν καλλιφωνικότητα τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν μελῶν τοῦ Θησέως καὶ τῶν μεγάλων τραγικῶν καὶ λυρικῶν τους ποιητῶν καὶ αὐτὸ βοήθησε στὴν μετέπειτα ἀνάδειξη τοῦ κανταδώρικου τραγουδιοῦ τῆς καλῆς ἐποχῆς ἤτοι καὶ μπέλε πόκ, ἀφ' ὅτου ἡ Ἑλλὰς εἶχε ἀπελευθερωθεῖ ἀπὸ τὸν ἀνάλγητο καὶ αἱμοσταγῆ ἀσιατικὸ ὀθωμανικὸ ζυγό. 

 Μάλιστα, ο ἀρχαιολόγος Κυριάκος Πιττάκης στὴν μελέτη τοῦ «L' ancienne Athenes: ou La description des antiquites d' Athenes et de ses environs», διασώζει τὴν ἐκτέλεση ἑνὸς ἀθηναϊκοῦ δρωμένου ποὺ ὀνομάζονταν «Λαβύρινθος» καὶ ἐκτελοῦνταν μέχρι καὶ τὴν ἐποχή του (ἐν ἔτει 1835). 

 Ἰδοὺ καὶ τὰ σχόλια μεταφρασμένα στὰ ἑλληνικὰ ἐκ τοῦ γαλλικοῦ κειμένου: «Οἱ παραδόσεις ποὺ σχετίζονται μὲ τὸν ναὸ τοῦ Θησέα δὲν ἔχουν σβηστεῖ ἐντελῶς ἀπὸ τὸν λαό. Ὁ κόσμος ἔρχεται ἀκόμα τὴν τρίτη ἡμέρα τοῦ Πάσχα (τὴν Τρίτη τοῦ Πάσχα) γιὰ νὰ χορέψει στὸν περίβολό του. Χορεύουν τὸν χορὸ ποὺ παλαιότερα ὀνομαζόταν «Λαβύρινθος». Αὐτὸν τὸν χορὸ τὸν χόρευαν οἱ νεαροὶ Ἀθηναῖοι τὴν ὄγδοη ἡμέρα τοῦ μῆνα Πυανεψιώνα. Τὸν εἶχε χορέψει καὶ ὁ ἴδιος ὁ Θησέας κατὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὸ νησὶ τῆς Κρήτης. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀπέδιδαν στὸν ναὸ τοῦ Θησέα τὴ δύναμη νὰ θεραπεύει τὶς ἀρρώστιες». 

  Ἀθάνατη ἑλληνικὴ παράδοση, δασκάλα ὅλου τοῦ κόσμου, ποὺ σήμερα διαστρεβλωμένη καὶ κακοποιημένη παραπαίεις... ὅμως καὶ πάλι, μιὰ μέρα θὰ ἀναθάλλεις.

ΧΑΙΡΕΤΕ 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Στὸν ὕμνο εἰς Δῆλον του Καλλιμάχου γίνεται λόγος γιὰ τὸ πέρασμα τοῦ Θησέως στὸ ἱερὸ νησὶ τοῦ Ἀπόλλωνα. Ἀναφέρει χαρακτηριστικὰ ὅτι ἐκτέλεσε ὄρχηση μετὰ τῶν ἀπελευθερωθέντων νέων, καθώς, ὁ ἴδιος ἡγοῦνταν μὲ τὴν κιθάρα του τὸ λαβυρινθιακὸ σχῆμα του χοροδράματος. Ἰδοὺ καὶ τὰ λεχθέντα: «Κύπριδος ἀρχαίης ἀριήκοον, ἥν ποτε Θησεύς εἵσατο, σὺν παίδεσσιν, ὅτε Κρήτηθεν ἀνέπλει· οἳ χαλεπὸν μύκημα καὶ ἄγριον υἷα φυγόντες 310 Πασιφάης καὶ γναμπτὸν ἕδος σκολιοῦ λαβυρίνθου, πότνια, σὸν περὶ βωμὸν ἐγειρομένου κιθαρισμοῦ κύκλιον ὠρχήσαντο, χοροῦ δ᾽ ἡγήσατο Θησεύς». Μετάφραση: [(Τὸ ἱερὸ ἄγαλμα) τῆς ἀρχαίας Ἀφροδίτης ποὺ εἰσακούει εὔκολα τὶς προσευχές, τὸ ὁποῖο κάποτε ὁ Θησέαςαφιέρωσέ μαζὶ μὲ τὰ παιδιὰ (τοὺς νέους τῆς Ἀθήνας), ὅταν ἐπέστρεφε πλέοντας ἀπὸ τὴν Κρήτη·αυτοί, ἀφοῦ γλίτωσαν ἀπὸ τὸ τρομερὸ μουγκρητὸ καὶ τὸν ἄγριο γιὸ τῆς Πασιφάης (τὸν Μινώταυρο)καὶ ἀπὸ τὸ σκοτεινὸ κρησφύγετο τοῦ ἑλικοειδοῦς λαβυρίνθου, σεβάσμια θεά, γύρω ἀπὸ τὸν δικό σου βωμό, καθὼς ξεσηκωνόταν ὁ ἦχος τῆς κιθάρας, χόρεψαν κυκλικὸ χορό, καὶ ὁ Θησέας ὁδηγοῦσε τὸν χορό]. 

[2]Ἡ παρατήρηση συμπυκνώνει τὴ θεολογικὴ καὶ αἰσθητικὴ διαδρομὴ τῆς φωνητικῆς ἔκφρασης, ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ καὶ ψαλτικὴ παράδοση, ποὺ θεωρήθηκε μίμηση τῆς ἀγγελικῆς ὑμνωδίας, ἕως τὴν κοσμικὴ ἐξέλιξη τοῦ Bel canto καὶ τὴ δεξιοτεχνία των Καστράτι. Σε αὐτὴ τὴν ἐξέλιξη συναντῶνται ἡ πνευματικότητα μὲ τὴ φωνητικὴ τεχνική. 

Ἡ ἐξ οὐρανοῦ αὔρα: Ἡ πρωτοχριστιανικὴ καὶ βυζαντινὴ ὑμνολογία ἀναζητοῦσε τὴν ἐσωτερικὴ καλλιέργεια καὶ τὴν ἀνάταση τῆς ψυχῆς μέσῳ τῆς «λεπτῆς αὔρας», ὅπως ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ ἀποκαλύφθηκε στὸν Προφήτη Ἠλία. 

Ἀπολλώνιοι ᾠδαί: Ἡ κλασικὴ ἀρχαιότητα διαμόρφωσε τὴν κοσμικὴ μελωδικὴ ἀντίληψη. Ὁ μετασχηματισμός της συνέδεσε τοὺς ἀρχαίους ἑλληνικοὺς μουσικοὺς τρόπους μὲ τὸ βυζαντινὸ μέλος (ὅπως ἀναλύεται στὴ μελέτη γιὰ τὴν καλοφωνικὴ μουσικὴ).

Sotto voce & Bel canto: Ἡ τέχνη πέρασε στὰ χέρια τῶν Ἰταλῶν συνθετῶν τῆς Ἀναγέννησης καὶ τοῦ Μπαρόκ. Ἐκεῖ, ἡ εὐαίσθητη ψαλμωδία ἔγινε ἐκλεπτυσμένη τεχνική, μὲ ἁπαλὲς διαβαθμίσεις (sotto voce) καὶ τὴ θεατρικὴ λάμψη του Μπελκάντο.

Τέλος οἱ Καστράτι: Ἡ ἀναζήτηση γιὰ μιὰ ἀγγελική, ὑπερκόσμια χροιὰ ὁδήγησε στὴν ἀκραία πρακτική των Καστράτι, οἱ ὁποῖοι κυριάρχησαν στὴν ὄπερα, παντρεύοντας τὴν ἄρτια τεχνικὴ μὲ τὸ ἐξωπραγματικὸ ἠχόχρωμα. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

•Πλουτάρχου, «Βίοι Παράλληλοι: Θησεύς - Ρωμύλος»

•Ὕμνοι Καλλιμάχου, εἰς Δῆλον 

•Ξενοφῶντος, Κυνηγετικὸς 

•Ξένοι ταξιδιώτες, Κυριάκου Σιμόπουλου, Αθήνα 1981

•Das kleine Lexikon, Musikalische Fachbegriffe kurz erklärt

•Πάπυρος Larousse Britannica, τόμος 37

•Annie Belis, Ἡ καθημερινὴ ζωὴ τῶν μουσικῶν στὴν ἀρχαιότητα, Ἀθήνα, ἐκδόσεις Παπαδήμα, 

 

ЭIЄ

ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΟΙΛΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΕΝ ΕΚ ΤΗΣ ΙΚΕΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ

Ἔρευνα & συγγραφή: Ἰωάννης Γ. Βαφίνης 

✟

  Τον καιρό εκείνο, στὰ μέρη τῆς ἀνατολικῆς Μεσογείου, ἀναπτύχθηκε, ραγδαῖα, μιὰ νέα θρησκεία, ἡ ὁποία, δὲν προσομοίαζε μὲ καμία ἄλλη σύγχρονη ἢ παλαιότερη της. 

 Ἡ βασικὴ θεωρία της ἦταν ἡ πίστη στὸ ὄνομα Τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἐκεῖνος ἔλαβε σάρκα ἀνθρώπου γιὰ νὰ χριστεὶ λυτρωτὴς τοῦ κόσμου. 

 Κατὰ τὴν πορεία της ἐκπληρώσεως τῆς θείας ἀποστολῆς του, ὁ Ἰησοῦς, συνέλεξε δώδεκα μαθητὲς ἕνας ἐκ τῶν ὁποίων ἦταν καὶ ὁ Φίλιππος. Ὁ Φίλιππος στὴν πρότερη ζωήν του ὑπῆρξε νομοδιδάσκαλος.

Ὁ Ἅγιος Φίλιππος σὲ εἰκονογραφία ὅπου δηλοῦται ὡς νομοδιδάσκαλος κρατῶντας βιβλίο μὲ γράμματα ποὺ λέγουν: «Ὀν τε ἔγραψε ὁ Μωσής [Μουσαῖος] ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται εὑρήκαμεν Ἰησοῦν τὸν Υἱὸν τοῦ Ἰὤσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέθ». Μετάφραση: [Αὐτὸν γιὰ τὸν ὁποῖο ἔγραψε ὁ Μωυσῆς στὸν Νόμο καὶ γιὰ τὸν ὁποῖο μίλησαν οἱ Προφῆτες, Τὸν βρήκαμε! Εἶναι ὁ Ἰησοῦς, ὁ γιὸς τοῦ Ἰωσὴφ ἀπὸ τὴ Ναζαρέτ]. Αὐτὰ τὰ λόγια εἶπε γεμᾶτος ἐνθουσιασμὸ ὁ Ἀπόστολος Φίλιππος στὸν φίλο τοῦ Ναθαναήλ. Ἤθελε νὰ τοῦ ἀναγγείλει ὅτι βρῆκε ἐπί τέλους τὸν ἀληθινὸ Μεσσία. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, στὴν ὀρθόδοξη ἁγιογραφία, ὁ Ἅγιος Φίλιππος συχνὰ εἰκονίζεται νὰ κρατάει ἕνα βιβλίο ἢ ἕναν πάπυρο μὲ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ κείμενο! 

  Ὁ ὅρος νομοδιδάσκαλος, ὅπως διαβάζουμε στὸ παλαιὸ σύγγραμμα τοῦ Μολόττου, ἀναφέρεται στὸ λειτούργημα ποὺ ἐξασκοῦσε Φίλιππος πρὶν γίνει μαθητὴς τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ περιγραφὴ ἀποδίδεται στὸν δάσκαλο ἢ τὸν ἑρμηνευτὴ τοῦ νόμου, μὲ τὴ σημασία του νὰ ποικίλλει ἀνάλογα μὲ τὸ ἱστορικὸ καὶ θρησκευτικὸ πλαίσιο.

 Στὴν Καινὴ Διαθήκη, ὁ ὅρος αὐτός τοῦ νομοδιδάσκαλου χρησιμοποιοῦνταν μὲ βιβλικὴ καὶ θρησκευτικὴ σημασία γιὰ νὰ περιγράψει στὸν Μωσαϊκὸ Νόμο, τοὺς εἰδικοὺς νόμους καὶ τὶς παραδόσεις, οἱ ὁποῖοι ἦταν ἐπιφορτισμένοι μὲ τὴ διδασκαλία καὶ τὴν ἑρμηνεία τους. 

 Ὁ Γαμαλιήλ, φερειπεὶν, ἀναφέρεται ὡς ἕνας σεβαστὸς νομοδιδάσκαλος[1] ποὺ ὑπερασπίστηκε τοὺς Ἀποστόλους. 

 Ὁμοίως, οἱ Φαρισαῖοι,  ἀναφέρονται συχνὰ ὡς νομοδιδάσκαλοι.  Πρόκειται γιὰ τὴν ὁμάδα ἐκείνη τῶν Φαρισαίων, ὅπου, τηροῦσαν σχολαστικὰ τὸν θρησκευτικὸ νόμο τοῦ Μωυσῆ. 

 Πιθανὸν, ἡ ἰδιότητα τοῦ Φιλίππου, ὡς νομοδιδασκάλου, νὰ τὸν ἐνέταξε εἰς τοὺς κόλπους τῶν μαθητῶν τῶν ἐχόντων τὴν δυνατότητα ἐπικοινωνίας μὲ τὰ πλήθη τοῦ κόσμου ποὺ ζητοῦσαν νὰ δοῦν τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν. 

  Ἔτσι, ὁ Ἅγιος Φίλιππος - μὲ τὸ ἑλληνικὸ ὄνομα - ἔγινε ἐκεῖνος ὅπου συνομίλησε μὲ τοὺς Ἕλληνες ποὺ εἶχαν ταξιδέψει στὴν Παλαιστίνη γιὰ νὰ συναντήσουν τὸν Χριστόν, ἀλλὰ καὶ μετέπειτα, ἀπεστάλει στὴν κοιτίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος τὴν Ἀθήνα. 

Ψηφιδωτό ἄνωθεν τῆς πλευρικῆς εἰσόδου τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Φιλίππου στὸ Θησεῖο, ὅπου, ὁ Ἅγιος Φίλιππος - ἐμφανίζεται - ὁμιλῶν στοὺς Ἀθηναίους φιλοσόφους.  Ἡ γραφὴ στὸ εἰλητάριον τοῦ Ἀποστόλου λέγει: Ἔρχου καὶ ἴδετε. 

 Ἐκ τῆς συλλογῆς πρωτογεννὼν καὶ δευτερογεννὼν πηγῶν, διδασκόμεθα ὅτι, ὁ Φίλιππος, ὡς Ἀπόστολος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ἦρθε στὴν Ἀθήνα τὸ 55 μ.Χ. 

 Κατὰ τὴν παρουσίαν του εἰς τὸ κλεινὸν ἄστυ  ἔκανε θαύματα μεγάλα, ἐξεδίωξε δαιμόνια καὶ ἀνέστησε τὸν υἱὸν μιᾶς Ἀθηναίας γυναικὸς μετατρέποντας, ἔπειτα, τὴν οἰκία της σὲ ἐκκλησία κάτωθι τῆς πύλης τῆς Ἀρχαίας ἀγορὰς - στὸ σημερινὸ Θησεῖο - ὅπου καὶ διατηρεῖτε ἕως τοῦ νῦν ὁ ἀνακαινισμένος ναὸς εἰς τὸ ὄνομά του. Ἔπειτα τοῦ θαύματος ἐβάπτισε τοὺς γονεῖς καὶ τὰ παιδιὰ τῆς οἰκογενείας ταύτης χρίζοντας τοὺς συναποστόλους τοῦ Εὐαγγελίου. 

 Τέλος, ἔχρισε ὡς ἐπίσκοπο Ἀθηνῶν τὸν Νάρκισσο, τρίτον διάδοχον κατὰ σειρὰ τῶν Ἀρεοπαγιτῶν: Ἰεροθέου καὶ  Διονυσίου(ἀνηψιὸ καὶ μαθητὴ αὐτοῦ) μαρτυρήσαντα εἰς Γαλλίαν.

 Τὸ κήρυγμα του Ἀποστόλου Φιλίππου, ἀπ' ὅσο γνωρίζουμε, συντελέστηκε στὴν ἀγορὰ τῆς Κοίλης, στὴν περιοχὴ τοῦ Δήμου τῆς Κοίλης ποὺ βρίσκονταν δυτικὰ τῆς Ἀκροπόλεως. 

 Στὸ συγκεκριμένο τόπο συνέβη τὸ μέγα θαῦμα, τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου, ὕστερα ἀπὸ μιὰ μηχανορραφία τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰουδαίων καὶ τῶν σοφιστῶν τῆς Ἀθήνας ἐναντίον του [2]. 

 Ἄς ἐντρυφήσουμε ἐν ταῦτᾳ στὰ γεγονότα ὅπως ἐσυνέβησαν. Εἰς τὴν περιγραφὴ προγενεστέρου πονήματος μου ὑπό τὸν τίτλο: «Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΠΟΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥΣ (ΠΟΙΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ ΕΝΝΟΕΙ Ο ΡΩΜΑΝΟΣ ΜΕΛΩΔΟΣ;)» ἀποκαλύπτεται ἡ ἄγνωστος ἱστορία τοῦ ἐκχριστιανισμοῦ ὅλων τῶν Ἀθηναίων μετὰ τὸ θαῦμα ποὺ συντελέστηκε στὴν ἀγορὰ τῆς Κοίλης: «ὁ Ἀπόστολος Φίλιππος ἀντιμετώπισε μιὰ ὁμάδα φιλοσόφων τῆς Ἀθήνας, οἱ ὁποῖοι, εἶχαν ἀγαστὲς σχέσεις μὲ τὸ Ἰουδαϊκὸ ἱερατεῖο [τὸ ἐπονόμαστο Συνέδριο ἤτοι ἐβραϊστὶ Σανχεντρίν], ἐκεῖνο ὅπου εἶχε ὁδηγήσει τὸν Θεάνθρωπο Σωτῆρα Ἰησοῦ Χριστὸ στὸν θάνατο διὰ τῆς σταυρώσεως. 

 Κοντολογίς, ἡ νίκη τοῦ Ἀπόστολου Φιλίππου ἤτανε συντριπτικὴ, καθότι, ἡ πλοκὴ τῆς μερίδας τῶν φιλοσόφων, ποὺ εἶχε προσχωρήσει στὶς Ἰουδαϊκὲς ἀντιλήψεις, κατατροπώθηκε ἀπὸ τὴν ἐξ ουρανοῦ θεία ἐπέμβαση. 

 Τὸ κύριο πρόβλημα τῆς ἀντιπαράθεσης τῶν φιλοσόφων, μὲ τὸν Φίλιππο, ἦταν τὸ κήρυγμα τῆς ἀναστάσεως τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ[φαίνεται ὅτι ἡ τοιαύτη διαφωνία εἶχε ξεκινήσει ἤδη μὲ τὸν Παῦλο).

 Ἐκεῖνοι, ποὺ βρίσκονταν πίσω ἀπὸ τὴν κάστα τῶν φιλοσοφικῶν σχολῶν τῆς Ἀθήνας καὶ τοὺς ἐπηρέαζαν καταλυτικά, ἦταν οἱ Σαδδουκαῖοι.

 Οἱ Σαδδουκαῖοι ἦταν μία ἐκ τῶν πολλῶν αἱρέσεων τῆς Ἰουδαϊκῆς θρησκείας. Θεωροῦνταν ἡ ἀριστοκρατικὴ μερίδα τῶν Ἰουδαίων καὶ ἀκολουθοῦσαν μὲ προσήλωση τὶς θεωρίες της Τορά. Βασικὴ τομὴ τῶν θρησκευτικῶν τους ἀντιλήψεις ὑπῆρξε ἢ ἄρνηση τοὺς στὴν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν καὶ στὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς, ἀλλὰ, οὔτε καὶ στὴν μέλλουσα ζωή, ἐπειδή, αὐτὲς οἱ θεωρίες δὲν ὑπῆρχαν διατυπωμένες μέσα στὸ βιβλίο της Τορά. 

 Ὡστόσο, εἶναι πιὰ διαπιστωμένο ὀτι, ἡ αἵρεση τῶν Σαδδουκαίων ἐπιδίωκε ὑπογείως τὴν διάδοση τῶν ἀρχῶν τοῦ ἰουδαϊσμοῦ στοὺς ἐθνικούς. Ὀπόταν, ὁ ἐξιουδαϊσμὸς εἶχε στόχο τὴν ἀλλοίωση τῆς ἠθικῆς τῶν Ἑλλήνων». 

  Στὴν περιγραφή ἕτερου πονήματος μου, ὑπὸ τὸν τίτλο «ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΔΙΠΛΑ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΟ ΣΕ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ», δίδονται οἱ περαιτέρω ἐξηγήσεις ὡς ἐπὶ τοῦ θέματος: «Τὸ μόνο ἱστορικὸ γεγονός, ὅπου δύναται νὰ συνδυαστεῖ μὲ τὴν ἀναφορὰ περὶ τῆς πλάνης τῶν Ἀθηναίων φιλοσόφων, εἶναι ὁ ἐρχομὸς τοῦ ἀποστόλου Φιλίππου στὴν Ἀθήνα, μετὰ τῆς ἐλεύσεως τοῦ Παύλου. Στὴν χρονικὴ αὐτὴ περίοδο γίνεται ἡ καταγραφὴ περὶ μιᾶς διαμάχης μεταξὺ τοῦ Ἀποστόλου Φιλίππου ἔναντι ὁρισμένων φιλοσόφων. Τότε λέγεται ὅτι κάποιοι "ἀθηναῖοι" φιλόσοφοι ἐκάλεσαν τὸν ἀρχιερέα τῶν Ἰουδαίων γιὰ νὰ ἐπιληφθεῖ τοῦ θέματος. Ποῖα ἦτο, ἄραγε, ἡ σχέση τοῦ ἰουδαίου ἀρχιραββίνου μὲ τοὺς Ἕλληνες φιλοσόφους; μήπως οἱ φιλόσοφοι αὐτοὶ ἦσαν παρεπιδημοῦντες καὶ ὄχι γνήσιοι Ἀθηναῖοι;; Τοῦτο δὲ βεβαιώνεται ἀπὸ τὰ συμφραζόμενα. Οὐδεὶς Ἀθηναῖος μὲ τὸ ἀρχαῖον ἑλληνικὸν φρόνημα, ποὺ διακατεῖχε τὴν παλαιότατη γενιὰ τῶν Ἰαόνων - Ἰώνων, δὲν θὰ συνεργάζονταν μὲ τοὺς Ἑβραίους. Ἐν τέλει τὸ ἱστορικὸν καταλήγει εἰς τὴν θείαν ἐπενέργεια ἤτοι καὶ ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ ὅπου καὶ κατατροπώνεται ἡ μερίδα τῶν νεοπλατωνικῶν καὶ ἄλλων φιλοσόφων ὁμοῦ μετὰ τῶν Ἑβραίων συναγωγιτῶν καὶ τοῦ ἀρχιερέως τους Ἀνανία, καθ' ὅσον, ἄνοιξε στὴν γῆν ἕνα μεγάλο χάσμα καταπίνοντας ὅλους τους ἀντιφρονοῦντες καὶ μισητὲς Τοῦ Χριστοῦ. Ἴσως, ἐτούτη, ἡ ἀφήγηση ἠδύναντο νὰ ἑρμηνεύσει τὴν διάλυση τῶν πλοκῶν καὶ τῆς πνευματικῆς πλάνης τῆς νεοτέρας φιλοσοφίας τῶν Ἀθηνῶν μὲ τὴν ἐπέμβαση τῆς Θεομήτορος, συνεργοῦντος τοῦ Ἀποστόλου Φιλίππου...».  

 Τὸ σημαντικότερο ὅμως τῆς μελέτης ταύτης εἶναι ὅτι, τὸ ἱστορικὸ τοῦ ἐρχομοῦ τοῦ Ἀποστόλου Φιλίππου στὴν Ἀθήνα καὶ ἡ παράκληση τοῦ πρὸς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν νὰ παρέμβει στὰ γεγονότα, δὲν συνέβη στὴν κεντρικὴ ἀγορὰ τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλά, στὴν ἀγορὰ τοῦ ἀθηναϊκοῦ δήμου τῆς Κοίλης. 

 Ἐκεῖ βρίσκεται τὸ χάσμα, ἡ θαυματουργὸς διάνοιξη τοῦ γεώδους στερεώματος ὅπου καταταποντίστηκαν στὸ ἐρεβώδης χάος εἰς τὰ κατάβαθα τοῦ Ἅδου, ὁ ἀρχιερέας τῶν Ἰουδαίων Ἀνανίας καὶ ἅπαντες τοῦ συνεδρίου, ὁμοῦ μετὰ ὁρισμένων ἀμετανόητων σοφιστῶν - φιλοσόφων. 

 Οἱ ἀμετανόητοι τῶν φιλοσοφικῶν σχολῶν καὶ ἐθελοδοῦλοι τοῦ ἑβραϊκοῦ συνεδρίου, ἔπειτα ἀπὸ τὴν διαταγὴν αὐτοῦ, θέλησαν γιὰ πρώτη καὶ μόνη φορὰ νὰ χύσουν χριστιανικὸ αἷμα, στὴν ἱερὴ πόλη τῶν Ἀθηνῶν, κάτι τὸ ὁποῖο δὲν εἶχε συμβεῖ ἕως τότε[3]. 

  Ὡς ἐκ τούτου λοιπόν, ὁ Ὕψιστος Τριαδικὸς Θεός ἔχοντας ἄλλο σχέδιον πρὸς ἐφαρμογὴν δὲν τὸ ἐπέτρεψε. Βλέποντας τοὺς σκληρόκαρδους Ἰουδαίους νὰ διαχειρίζονται, γιὰ μία ἀκόμα φορὰ, μὲ δολιότητα τὴν λαϊκὴ συνείδηση καὶ τοὺς προεστώτας δὲν ἄφησε νὰ ἀπαγχονιστεῖ ὁ Ἀπόστολος Φίλιππος εἰς τὴν ἀγορὰ τῆς Κοίλης. 

 Καθὼς ἐκεῖνος κρέμονταν πάνω στὸ σχοινὶ, μὲ μιὰ ἀγαθοποιῶ δύναμη, ἔλαβε τὸ θάρρος νὰ παρακαλέσει τὸν Θεὸ ἵνα ἐπέμβει. Καὶ ἰδοὺ τὸ μέγα θαῦμα. Ἡ γῆν τῆς Κοίλης τῶν Ἀθηνῶν ἀνοίχθηκε καὶ οἱ ἐχθροὶ Τοῦ Χριστοῦ καταποντίστηκαν στὸ ἔρεβος ὅπου κι ὁ αἰώνιος ἐχθρὸς Τοῦ Φωτός. 

 Ἐν τούτοις, ὅπως προείπαμε, ἡ ὀνομασία «Κοίλη»  στὴν ἀρχαία Ἀθήνα δὲν ἀναφέρεται στὴν κεντρικὴ ἀρχαία ἀγορά τοῦ Ἀγοραίου Κολωνοῦ, ἀλλὰ, σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς πιὸ πυκνοκατοικημένους δήμους τῆς ἀρχαίας πόλης, ἐκ τοῦ ὁποίου  διαπερνούσε ἡ διάσημη Κοίλη Ὁδό. 

 Τὰ ὅρια  τοῦ δήμου τῆς Κοίλης  ἐκτεινόταν ἀνάμεσα στὴ «χαράδρα» τοῦ Λόφου τῶν Μουσῶν (Φιλοπάππου) καὶ τοῦ Λόφου τῶν Νυμφῶν (Ἀστεροσκοπεῖο). 

 Ἡ Κοίλη Ὁδός ὑπῆρξε  ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους ὁδικοὺς ἄξονες τῆς ἀρχαιότητας, καθότι, συνέδεε τὸ ἐσωτερικὸ τῆς πόλης μὲ τὸν Πειραιᾶ μέσῳ τῶν Μακρῶν Τειχῶν. 

 Ὁρισμένοι ἀρχαιολόγοι πιστεύουν ὅτι, στὴν Ἀγορὰ τῆς Κοίλης,   σὲ ἕνα πλάτωμα κατὰ μῆκος τῆς ὁδοῦ, ὑπῆρχε μιὰ τοπικὴ ἀγορὰ μὲ καταστήματα, ποὺ ἐξυπηρετοῦσε τοὺς χιλιάδες κατοίκους τοῦ δήμου. 

Ἡ ἀρχαιολογικὴ τοποθεσία τῆς περιοχὴς περιλαμβάνει τμήματα τοῦ Διατειχίσματος, τὴν Κρήνη τοῦ Ἀνταίου καὶ πολυάριθμα λαξεύματα στὸν βράχο ποὺ μαρτυροῦν τὴν οἰκιστικὴ δραστηριότητα τῆς κλασικῆς περιόδου. 

Φωτογραφίες καὶ ἀεροφωτογραφίες ποὺ δείχνουν τὴν περιοχὴ τῆς ἀγορᾶς τῆς Κοίλης. Ὁ συγγραφέας Μολόττος στὸ βιβλίο τοῦ «Λεξικὸ τῶν Ἁγίων Πάντων τῆς Ὀρθόδοξου Ἐκκλησίας / Βίοι καὶ Μαρτυρίες» ἐν ἔτει 1904 ἐπισημαίνει ὅτι τὸ χάσμα ποὺ κατάπιε τοὺς δυσεβεὶς Ἑβραίους καὶ ὁρισμένους ""ἀνατολικοὺς"" φιλοσόφους ἦταν ἐμφανεῖς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του. Στὶς σημερινὲς εἰκόνες φαίνεται νὰ ὑπάρχουν ἀκόμα τὰ σημάδια τοῦ θαυματουργικοῦ χάσματος. Φαίνεται δὲ ὅτι, ἡ περιοχὴ ἔλαβε τὸ ὄνομά της ἀπὸ τὸ σύμπτωμα τῆς κοιλότητος καὶ τῆς ἐκ τοῦ προϊστορικοῦ παρελθόντος διαιρέσεως τῶν γεωτεκτονικῶν πλακῶν. 

 Τὸ τοπωνύμιο Κοίλην, τοῦ ἐν λόγῳ δημοτικοῦ διαμερίσματος τῶν Ἀθηνῶν, προῆλθε ἀπὸ τὴν λέξη «κοίλην», ὅπου, εἰς τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ γλῶσσαν ἐπισημαίνεται ὡς τύπος τῆς αἰτιατικῆς ἑνικοῦ (θηλυκὸ γένος) τοῦ ἐπιθέτου «κοῖλος -ἡ -ὀν» καὶ δηλώνει αὐτὸ τὸ μέρος ἢ τὸν τόπον ποὺ ἔχει σκαμμένη ἐπιφάνεια πρὸς τὰ μέσα, δηλαδὴ,  ὁ ἐσωτερικὰ κενός, ὁ κούφιος, ὁ χασμώδης. 

 Συνήθως ἡ ὀνομασία χρησιμοποιεῖται γιὰ νὰ περιγράψει χώρους ὅπως σπήλαια, φάραγγες ἢ κοιλότητες. Ἀναλυτικότερη σημασία δίδεται μὲ τὶς συνώνυμες λέξεις: Κοίλη = σκαμμένη (π.χ. «κοίλην φάραγγα». Ἐτυμολογεῖτε δὲ ἀπὸ τὸ κοῖλος (ἀρχικὰ κοfιλ-ὀς), σχετίζεται μὲ τὸ λατινικὸ cavus (κενός, κοῖλος). 

 Ἐκ τῶν συμφραζομένων, προκύπτει ἡ χρήση της σὲ περιγραφὲς φυσικῶν κοιλοτήτων, ὅπως, ἐπὶ παραδείγματι: σπήλαια, φαράγγια, χάσματα καὶ βυθίσματα τοῦ ἐδάφους. Λόγου χάριν ἐκφραστικὸς συναντᾶτε στὴν ἑξῆς πρόταση: «εἰς κοίλην φάραγγα καταφεύγει» μετάφραση: (καταφεύγει σὲ μιὰ κοίλη/σκαμμένη φάραγγα/χαράδρα).

 Συνώνυμα, τῆς λέξης κοῖλον ἢ κοιλότης συναντᾶμε στὶς ἑξῆς φράσεις: χάσμα= μεγάλο βαθὺ ἄνοιγμα, τὸ βάραθρο = βαθὺς λάκκος ἢ γκρεμὸς ἢ τὸ χάος, χάος = τὸ ἄπειρο χάσμα, τὸ σκοτεινὸ βάθος (ἐκεῖ ὅπου καταποντίστηκαν οἱ ἀντίχριστοι Ἑβραῖοι συναγωγίτες), τάρταρον = περιγραφὴ τῆς ἀβύσσου, χθὼν ἢ γῆς χάσμα = τὸ ἄνοιγμα τῆς γῆς καὶ ἀναπεπταμένον = αὐτὸ ποὺ εἶναι ἀνοιγμένο, τὸ μεγάλο ἄνοιγμα. 

  Τελικά, ὑπάρχουν μεγάλες πιθανότητες, τὸ ἱστορικὸ γεγονὸς νὰ διαδραματίστηκε στὴ περιοχή, ὅπου οἱ Ἀθηναῖοι ὀνόμαζαν Βάραθρο ἢ Ὄρυγμα. 

 Τὸ Βάραθρο εὑρίσκονταν στὴν ἄκρη τῆς Κοίλης καὶ ἦταν ἕνας βαθύς, σκοτεινὸς φυσικὸς λάκκος ἢ χαράδρα.   Χρησιμοποιούνταν ὡς τόπος ἐκτέλεσης γιὰ τὴ ρίψη καταδικασμένων κακοποιῶν, προδοτῶν ἢ αἰχμαλώτων. Ἐκεῖ ὑπῆρχε καὶ  δικαστήριο, ὅπου διεξάγονταν οἱ δίκες γιὰ νὰ ἐκτελοῦνταν οἱ ποινὲς ἄμεσα. 

 Ὁ συγγραφέας καὶ ἀρχαιολογικὸς ἔφορος, Παναγιώτης Καστρωμένος, ἐπιβεβαιώνει τοὺς ἰσχυρισμούς, στὸ βιβλίο τοῦ «Μνημεῖα τῶν Ἀθηνῶν» γράφοντας τὰ ἑξῆς ἐπιστημονικὰ σχόλια περὶ τούτου: «Ἐνταῦθά που ἐν τῷ δήμῳ Κειριαδῶν τῆς Οἰνηΐδος φυλῆς (¹) ἔκειτο καὶ τὸ βάραθρον περιγραφόμενον ὑπὸ τῶν παλαιῶν ὡς χάσμα φρεατῶδες καὶ σκοτεινὸν ὄπισθεν τῆς Ἀκροπόλεως, ἐν ᾧ ἔρριπτεν ὁ δήμιος τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐπὶ θανάτῳ καταγνωσθέντας ὡς καὶ τὰ ἱμάτια καὶ τοὺς βρόχους τῶν ἀπαγχομένων καὶ καθαιρεθέντων (²). Ὑποσημείωση: (²) Ἐλέγετο δὲ καὶ ὄρυγμα καὶ ὁ δικάζων ἐπ’ αὐτῷ: ὁ ἐπ’ ὀρύγματι, τὸ αὐτὸ δὲ ἐλέγετο, ὡς φαίνεται, καὶ κόρακες· «διὰ τὸ τῶν κοράκων εἶναι καταγώγιον», Σχολ. Ἀριστοφ. εἰς Πλοῦτ. 431· ὅθεν καὶ ἡ παροιμία «ἐς κόρακας»· ἰδὲ καὶ Σουΐδαν, ἐν λέξει.» Μετάφραση: [Κάπου ἐδῶ, στὸν δῆμο τῶν Κειριαδῶν τῆς Οἰνηίδας φυλῆς, βρισκόταν καὶ τὸ βάραθρο. Οἱ ἀρχαῖοι τὸ περιέγραφαν σὰν ἕνα σκοτεινὸ χάσμα ποὺ ἔμοιαζε μὲ πηγάδι, πίσω ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολη. Ἐκεῖ μέσα ὁ δήμιος ἔριχνε τὰ σώματα ὅσων εἶχαν καταδικαστεῖ σὲ θάνατο. Ἐπίσης, ἐκεῖ ἔριχναν τὰ ροῦχα καὶ τὶς θηλιὲς ὅσων εἶχαν ἀπαγχονιστεῖ ἢ εἶχαν θανατωθεῖ μὲ ἄλλον τρόπο. Ὑποσημείωση: Ὀνομαζόταν ἐπίσης καὶ «ὄρυγμα» (λάκκος). Ὁ δικαστὴς ποὺ ἦταν ὑπεύθυνος γιὰ αὐτὸ λεγόταν «ὁ ἐπὶ ὀρύγματι». Τὸ ἴδιο μέρος, ὅπως φαίνεται, τὸ ἔλεγαν καὶ «κόρακες», ἐπειδὴ ἐκεῖ μαζεύονταν τὰ κοράκια. Αὐτὸ ἀναφέρεται στὰ Σχόλια τοῦ Ἀριστοφάνη γιὰ τὸ ἔργο «Πλοῦτος» (στίχος 431). Ἀπὸ ἐκεῖ βγῆκε καὶ ἡ γνωστὴ παροιμία «ἐς κόρακας» (στὸ κόρακα). Δεῖτε ἐπίσης καὶ τὸ λεξικό του Σουίδα στὸ ἀντίστοιχο λῆμμα.] 

 Ἐκ τοῦ πλήθους τῶν στοιχείων συμπεραίνουμε ὅτι, ὁ Ἅγιος Φίλιππος, δικάστηκε μὲ τὴν ποινὴ τοῦ θανάτου σὲ ἀπαγχονισμό - κάτι ποὺ συνηθίζονταν στὸ ἐπικείμενο δικαστήριο - ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους τῆς Συναγωγῆς καὶ συναιτέρους φιλοσόφους ἐφαρμόζοντας δῆθεν τοὺς νόμους τῆς πόλης τῶν Ἀθηνῶν. 

 Ὡστόσο, ὁ Ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ, βλέποντας τὴν μεγάλη ἀδικία ποὺ διέπραττε ἡ σπεῖρα τῶν Ἰουδαίων καὶ τῶν φιλοσόφων ἐναντίον τοῦ ἑλληνικοῦ - ἀθηναϊκοῦ λαοῦ προσευχήθηκε στὸν Θεὸν νὰ ἐπέμβει, οὕτως ὥστε, νὰ διαλυθεῖ τὸ σκότος τῆς ψευτοηγεμονίας τῶν ἀλλοτρίων ἀρχόντων ἐπ' ἀορίστου χρόνου. 

 Ἔτσι, ἐνῷ ἠθέλησαν νὰ τιμωρήσουν παραδειγματικὰ τὸν Ἅγιο Φίλιππο, οἱ μυστικῶς προεδρεύοντες τῆς πόλης, ἐν τέλει, ἐδέχθησαν τὴν μέγιστη τιμωρία ἀπὸ τὸν Χριστὸν καταβαραθρώνοντας τοὺς στὰ ἔγκατα τῆς γῆς στὸν κέντρο τῆς πύρινης κολάσεως τοῦ ποταμοῦ Θερμόδωντα, καταδεικνύοντας τοὺς ἰουδαίους ὡς μισανθρώπους, μιάσματα, κακοποιοὺς καὶ τοὺς φιλοσόφους ὡς προδότες τῆς ἐνδόξου φυλῆς ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων...ποὺ ὁ Χριστὸς ἐπέλεξε γιὰ νὰ διαδώσουν τὴν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου Του εἰς πάντες τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν οἰκουμένη. 

  Τέλος, ὅπως προείπαμε, μετὰ τὸ μέγα θαῦμα τοῦτο ἁπαξάπαντες οἱ Ἀθηναῖοι ἐπίστευσαν στὸν ἀληθινὸ Θεὸ καὶ βαφτίστηκαν ἑκουσίως εἰς τὸ ὄνομα Τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. 

 Συνάμα, συμπεραίνομεν ὅτι, οἱ ἀστεῖοι ὑπαινιγμοὶ πὼς ὁ Χριστιανισμὸς ἐπιβλήθηκε στὴν ἀρχαῖα Ἀθήνα, ἀπὸ ἀνθρώπινα ἐξουσιαστικὰ κέντρα, καταρρίπτεται μὲ πλήρη ἱστορικὰ καὶ ἀρχαιολογικὰ στοιχεῖα.   

 Ὅμως...ναί, δυνάμεθα νὰ ἰσχυριστοῦμε ὅτι, στὴν Ἀθήνα, τὴν κοιτίδα τοῦ πνεύματος, ἐπιβλήθηκε ὁ Χριστιανισμὸς ἀπὸ τὸν Θεό, τὸν ἐνσαρκωμένο Χριστὸ... 

  

ΧΑΙΡΕΤΕ 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Ὅπως ἔχω τονίσει σὲ παλαιότερη μελέτη μου, οἱ νόμοι, δὲν ἠταν ἕνα προνόμιο τῶν Ἑβραίων ἀλλὰ,  ὅπως διαφαίνεται, ἦταν ἕνας πολιτειακὸς θεσμός, μὲ θρησκευτικὴ χροιά, ποὺ λειτουργοῦσε νομοτελειακὰ σὲ ὅλες τὶς περιοχὲς τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου, μὲ ὑψίστη σημασία εἰς τὸ κοινωνικοθρησκευτικὸ σύστημα τῶν Ἔλλήνων. Διὰ τοῦτο συνέγραψε τὴν μελέτην του ὁ Πλάτων ποὺ τὴν ὀνόμασε "Νόμοι". Ὁ Θησέας, πάλι, λέει ὁ Πλούταρχος, κυβέρνησε τὸν Ἀθηναϊκὸ λαὸ μὲ τὸ γράμμα τοῦ νόμου. Ὁπότε, οἱ νόμοι [ὅπως καὶ τὸ βιβλίο τοῦ Ἀθηναίου φιλοσόφου Πλάτωνος] δὲν ἀφοροῦν μόνο τοὺς Ἑβραίους, ἀφοῦ κάθε ἀρχαῖον ἔθνος εἶχε δικούς του νόμους ἐκ Θεοῦ παραληφθέντες. 

[2]Συμπληρωματικό ἀπό τὴν περιγραφὴ προγενεστέρου πονήματος μου μὲ τὸν τίτλο «Η  ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΠΟΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥΣ(ΠΟΙΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ ΕΝΝΟΕΙ Ο ΡΩΜΑΝΟΣ ΜΕΛΩΔΟΣ;)»: «Οἱ Ἀθηναῖοι, ποὺ ἀναφέρονται στὸν ἐν λόγῳ στίχο του Ρωμανοῦ, δὲν εἶναι οἱ ἐπώνυμοι ἀρχαῖοι φιλόσοφοι, ὅπως φερειπεὶν ὁ Σόλων, ὁ Σωκράτης, ὁ Πλάτωνας κι ὁ Θουκυδίδης. Ἡ ἐπισήμανση τοῦ Ρωμανοῦ ἀφοροῦσε μιὰ μερίδα νεοπλατωνικῶν φιλοσόφων τῆς μετὰ Χριστὸν ἑλληνορωμαϊκῆς περιόδου. Τοῦτοι, διὰ νὰ παραπλανήσουν τοὺς Ἕλληνες, δίδασκαν τὸν ὑποτιθέμενο σύνδεσμο τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων φιλοσόφων μὲ τὸν ἰουδαϊσμό. Ἡ πρόσμιξη αὐτῶν τῶν δύο θεωριῶν εἶχε στόχο τον ἐξιουδαϊσμὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ κόσμου. Προεξάρχων τοῦ κινήματος τοῦ ἰουδαιοχριστιανικοῦ πλατωνισμοῦ ὑπῆρξε ὁ Ἀριστόβουλος τοῦ Πανέα, ἑλληνιστὴς μὲ ἰουδαϊκὴ καταγωγή. Ὁ Ἀριστόβουλος, παρουσίασε τὴν θεωρία τῆς υἱοθέτησης θεμάτων τῆς Πυθαγόριας καὶ Πλατωνικῆς διδασκαλίας ἀπὸ τὰ κείμενα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Μάλιστα, ὑποστήριζε ὅτι, ὁ Πλάτωνας κι ὁ Πυθαγόρας εἶχαν μελετήσει τὰ γραπτὰ τοῦ Μωυσῆ. Παράλληλα, οἱ ἐκπρόσωποι αὐτῆς τῆς θεωρίας, κατέθεταν καὶ ἀναληθεῖς, περιπεπλεγμένες δογματικὲς δοξασίες ποὺ ἀφοροῦσαν τὸ πρόσωπο τοῦ Ἑνὸς Θεοῦ. Τὴν ψευδῆ πλοκὴ αὐτῆς τῆς ἄποψης ἀσπάστηκαν κι ἄλλοι ἑλληνιστὲς φιλόσοφοι, ὅπως ὁ Ὠριγένης, ὁ Φίλων, ὁ Ἀρτάπανος, ὁ Πορφύριος ἢ Μάλχος, ὁ Πλωτῖνος, ὁ Ἀμμώνιος Σακκὰς καὶ ὁ Λογγίνος Κάσιος ποὺ ἦταν καὶ σχολάρχης στὴν Πλατωνικὴ Ἀκαδημία τῶν Ἀθηνῶν. Ὅλοι αὐτοί, λόγῳ κάποιας σχέσης τους μὲ τὴν Ἀκαδημία τῶν Ἀθηνῶν, ἐσφαλμένα ὀνομάζονταν ἐν τῷ συνόλῳ ὡς Ἀθηναῖοι. Ἐν τούτοις, ἐντελῶς προσωρινά, λίγα ἔτη μετὰ τὴν παρέλευση τοῦ Ἀπόστολου Παύλου στὴν Ἀθήνα, ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα ὁ Ἀπόστολος καὶ μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, Φίλιππος ἐν ἔτει 53 μὲ 55 μ.Χ. Τὰ γεγονότα ποὺ συνέβησαν, κατ' ἐκείνους του χρόνους, εἶναι σήμερα σχεδὸν λησμονημένα παρ' ὅλη την σημαντότητα τους. 

[3]Ἡ δημοκρατικὴ Ἀθήνα, μὲ τοὺς κυρίαρχους θεσμοὺς τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου, προστάτευε πάντα τὴν προσωπικὴ πίστη τοῦ κάθε πολίτη της, μὴ θέλοντας νὰ ἐπιστρέψει καὶ πάλιν εἰς τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος, ὅπως, μὲ τὴν περίπτωση τοῦ Σωκράτους καὶ τοῦ Φωκίωνος μετανοήσασα διὰ αὐτό. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

•Λεξικὸ τῶν Ἁγίων Πάντων τῆς Ὀρθόδοξου Ἐκκλησίας / Βίοι καὶ Μαρτυρίες, Ὑπὸ Β. Δ. Ζώτου Μολόττου, Ἐν Ἀθήναις, 1904 

•Φερδινάνδος Γρηγορόβιος, "Ἱστορίας τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τοὺς μέσους χρόνους" ἐν Ἀθήναις 1904, τόμος Α'

•ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ 

•Παναγιώτης Καστρωμένος, Μνημεῖα τῶν Ἀθηνῶν, ΑΘΗΝΗΣΙΝ 1893

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ

•ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΔΙΠΛΑ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΟ ΣΕ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ / ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΒΑΦΙΝΗΣ 

https://odysseospaide.blogspot.com/2018/07/blog-post_13.html?m=0

•Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΠΟΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥΣ (ΠΟΙΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ ΕΝΝΟΕΙ Ο ΡΩΜΑΝΟΣ ΜΕΛΩΔΟΣ;) / ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΒΑΦΙΝΗΣ

https://odysseospaide.blogspot.com/2019/05/blog-post_15.html?m=0

 

 

ЭIЄ

ΑΜΕΙΝΙΑΣ Ο ΕΝΔΟΞΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΡΙΗΡΑΡΧΟΣ ΣΤΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ

Έρευνα & συγγραφή: Ιωάννης Γ. Βαφίνης 

 Ἕνεκα τῆς προκλητικῆς στρατηγικῆς των Τουρκομογγόλων, ἐπήλυδων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, καὶ τὴν ἔντονη ὀσμὴ ἀερίου ποὺ κατέκλυσε τὴν περιοχὴ τῶν Ἀθηνῶν (κυρίως ἀπὸ τὴν μεριὰ τῆς ἀκτογραμμῆς της) ἐνεθυμήθην τὴν νῆσο Ψυττάλεια καὶ τὴν παρουσία μιᾶς ὀνομασίας ἐπὶ τῆς νησῖδος - τὴν Ἀμεινίου ἄκρα. 

Φωτογραφία ἀπὸ τὸ προσωπικό μου ἀρχεῖο ποὺ δείχνει ἀπὸ τὴν μεριὰ τοῦ λιμένα τῆς Σαλαμῖνος τὰ στενὰ ποὺ διεξήχθη ἡ ναυμαχία καὶ μὲ τὸ βέλος ἡ ἔνδειξη τῆς Ἀμεινίου Ἄκρας. Κάπου ἐκεῖ καταποντίστηκε ὁ ναύαρχος κι ἀδερφὸς τοῦ Ξέρξου Ἀριαβίγνης. 

  Ἡ Ἀμεινίου ἄκρα βρίσκεται στὸ νότιο ἀνατολικὸ ἄκρο της Ψυττάλειας καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα της ἀπὸ τὸν Ἀθηναῖο Σαλαμινομάχο τριήραρχο  Ἀμεινία. 

 Ὁ Ἀμεινίας, σύμφωνα μὲ τὴν Ἀττικὴ προσωπογραφία τοῦ Κίρχερ, ἦταν ὁ μικρότερος ἀδερφὸς τοῦ Αἰσχύλου[1] καὶ τοῦ Κυναίγειρου. Ὀνομάζεται καὶ Παλληνεὺς λόγῳ τῆς ἔνταξης τοῦ στὸν Ἀθηναϊκὸ Δῆμο των Παλληναίων (σύμφωνα μὲ τὸν Ἡρόδοτο, ἐνῷ ἀλλοῦ τίθεται ὡς δημότης Δεκελείας). 

 Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνη, τῆς θρυλικῆς Ναυμαχίας, ὁ Ἀμεινίας κατῆλθε εἰς τὴν μάχην ὡς τριήραρχος Ἀθηναϊκῆς τριήρης. Ὅπως μετέπειτα ἐξιστορεῖτε ἐπιτέθηκε πρῶτος ἀπ' ὅλους τοὺς Ἕλληνες κατὰ τοῦ ναυτικοῦ στόλου τῶν Περσῶν βυθίζοντας τὴν ναυαρχίδα καὶ διαφθείροντας τὸν ναύαρχον τοῦ Περσικοῦ στόλου ποὺ ἠγωνίζοντο λαμπρῶς. 

 Ἰδοὺ καὶ τὰ λεγόμενα τοῦ ἱστορικοῦ Ἡροδότου: «Ἀμεινίης δὲ Παλληνεὺς ἀνὴρ Ἀθηναῖος ἐξαναχθεὶς νηὶ ἐμβάλλει· συμπλακείσης δὲ τῆς νεὸς καὶ οὐ δυναμένων ἀπαλλαγῆναι, οὕτω δὴ οἱ ἄλλοι Ἀμεινίῃ βοηθέοντες συνέμισγον». μετάφραση: [ὁ Ἀθηναῖος Ἀμεινίας, ἀπὸ τὴν Παλλήνη, ὄρμηξε μὲ τὴν τριήρη καὶ ἐμβόλισε (τὸ ἐχθρικὸ) πλοῖο. Συμπλεκόμενος δὲ μὲ τὸ ἐχθρικὸ πλοῖο χὼρὶς νὰ εἶναι δυνατὸ νὰ ἀπαλλαγῆ, ἐρχόμενοι οἱ ἄλλοι γιὰ νὰ βοηθήσουν συμπλέκονταν ἀλλήλους]. 

 Μετὰ τὴν μεγάλη νίκη τῶν Ἑλλήνων ἐπὶ τῶν βαρβάρων Περσῶν τιμήθηκε ὡς ἥρωας πολέμου ἀπὸ τοὺς συμπατριῶτες του Ἀθηναίους.

 Ὡστόσο, ὕστερα ἀπὸ 23 αἰῶνες ἡ ἐπιτροπή των τοπωνυμιὼν τοῦ Πειραιῶς, μὲ ἀπόφαση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους, χάρισε τὸ ὄνομά του ἥρωος στὸ ἀκρωτήριο τῆς Ψυττάλειας.

Φωτογραφία ἀπὸ τὸν δορυφορικὸ χάρτη ποὺ δείχνει τὸ σημεῖο τῆς Ἄκρας Ἀμεινίου 

 Ἐκεῖ, ὁ ἔνδοξος ἀνὴρ Ἀμεινίας, κοιτῶντας νοσταλγικὰ πρὸς τὴν ἐρειπωμένη καὶ κατακαμμένη πόλη τῶν Ἀθηνῶν, εἶχε καταναυμαχίσει τὴν ναυαρχίδα τοῦ Ἀριαβίγνη ἀδερφοῦ τοῦ Ξέρξου καὶ ναυάρχου τοῦ Περσικοῦ στόλου.

 Περισσότερα δὲν γνωρίζουμε γι' αὐτὸν τὸν μεγάλο Ἀθηναΐο ἥρωα πέρα ἀπὸ τὸ ὅτι, ἔχασε τὸ χέρι του κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ναυμαχίας - σύμφωνα μὲ τὴν καταγραφὴ τοῦ Κίρχερ... «ἔτυχε δὲ ἀριστεύων ἐν Σαλαμῖνι ὁ Ἀμεινίας ἀποβεβληκὼς τὴν χεῖρα» [683 ΑΜΕΙΝΙΑΣ ΠΑΛΛΗΝΕΥΣ].

 Ἀθάνατοι...Ἀμεινία, Αἰσχύλε & Κυναίγειρε... 

  Ἂς γίνουμε μιμητὲς τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἀνδρείας τῶν ἱερῶν ἀγώνων σας, ὥστε, νὰ λάβουμε καὶ ἡμεῖς τὸν στέφανον τῆς αἰωνίου δόξης ἀπὸ τὸν Θεόν! 

ΧΑΙΡΕΤΕ!

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1]Ὁ Αἰσχύλος τραυματίστηκε βαριὰ στὴν Ναυμαχία τῆς Σαλαμίνας, ἀλλά, ἐν τέλει ἐπέζησε καὶ ἀργότερα ἔγραψε τὶς θαυμαστές του τραγωδίες]. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

•ΗΡΟΔΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ - ΟΥΡΑΝΙΑ, παρ. 84

•Νεότερον ἐγκυκλοπαιδικὸν λεξικὸν τοῦ ΗΛΙΟΥ 

•PROSOPOGRAPHIA ATTICA I, Α-Κ

•Διοδώρου Σικελιώτου, Ἱστορικῆς βιβλιοθήκης 

 

ЭIЄ

Η ΑΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΙΑ ΕΓΧΩΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ

Ἔρευνα & συγγραφή: Ἰωάννης Γ. Βαφίνης 

✟

  Σήμερον ἐορτάσαμεν τὴν Ἁγίαν Φωτεινή την Σαμαρείτιδα, τὴν μεγαλομάρτυρα καὶ ἰσαπόστολον, ἑλληνικῆς καταγωγῆς σύμφωνα μὲ τὰ ἱστορικὰ καὶ ἀρχαιολογικὰ στοιχεῖα ποὺ ταχέως μέλλει νὰ ἀποδείξω...

 Ἐπισημαίνω δὲ τὸ γεγονὸς τῆς συνάντησης τῆς μὲ τὸν Λυτρωτὴ Χριστὸν, ὅπως ἡ ἰδία τὸν προσεφώνησε στὰ ἑλληνικὰ σὲ ὅλους τοὺς συμπολῖτες της γενόμενη ἡ πρώτη Ἀπόστολος τῆς ἀλήθειας.

  Ἡ προσκύνηση εἰς τὸν Θεὸν πρέπει νὰ γίνεται «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθεία» εἶπεν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς τὴν Ἁγία Φωτεινή την Σαμαρείτιδα.

  Ἐπίσης ἀναφέρθηκε, «εἰς τὸ ὕδωρ τὸ ζών... ὁ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγῇ ὕδατος ἀλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον» [Κατὰ Ἰωάννη εὐαγγέλιον,  δ'  5-42].

ΕΙΚΩΝ. Ἡ Ἁγία Φωτεινὴ συνομιλεῖ μὲ τὸν 

Ἰησοῦν Χριστὸν εἰς τὸ Φρέαρ τοῦ Ἰακώβ.

 Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος εἰς τὴν ὁμιλία του «Εἰς την Σαμαρείτιδα», ἐμβαθύνει θεολογικὰ περὶ τῆς συναντήσεως τοῦ Χριστοῦ μὲ τὴ Σαμαρείτιδα στὰ περίχωρα τῆς πόλης Σιχὰρ ὅπου βρίσκονταν τὸ πηγάδι τοῦ Ἰακώβ. 

 Ἡ παιδαγωγικὴ σημασία τοῦ Φρέατος, ἐξηγεῖ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, ἐντοπίζεται στὸ ὅτι, ὁ Χριστὸς ἐπιλέγει τὴ συγκεκριμένη τοποθεσία, δίπλα στὴ Σιχάρ, ὅπου βρίσκεται τὸ πηγάδι τοῦ Ἰακώβ, γιὰ νὰ ὑποδείξει τὴ σύνδεση τῆς Παλαιᾶς μὲ τὴν Καινὴ Διαθήκη, μεταβάλλοντας ἕνα ἱστορικὸ πηγάδι σὲ πηγὴ αἰώνιας ζωῆς. 

  Τὸ δίδαγμα τῆς περικοπῆς τοῦ Εὐαγγελίου μᾶς παρουσιάζει τὴν δυναμικὴ τῆς ὀρθοδόξου λατρείας ἀποκομένης ἀπὸ τὰ κοσμικὰ ἐλατήρια τῆς ἀνηθικότητας τῆς ἀπιστίας καὶ τῆς ἀθεΐας.

 Ὁλόκληρη ἡ ζωή μας πρέπει νὰ εἶναι ἀφιερωμένη εἰς τὸν Θεόν... ὅλη ἡ καθημερινότητα νὰ περνάει ἀπὸ τὸ φίλτρο τοῦ θείου θελήματος. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο καθαρίζονται ὅλα... οἱ ἀνθρώπινες σχέσεις, ἡ κοινωνικότητα, ἡ ἀγάπη τῶν δύο φύλων ποὺ ὀφείλει νὰ εἶναι μοναδικὴ ἔχοντας ὡς γνώμονα τὴν ἀγάπη καὶ μακροθυμία τοῦ Θεοῦ...

 Δὲν χωρᾶνε συμπεριφορὲς καὶ συναγελάσματα μὲ τὸν ἐχθρὸ τοῦ ἀνθρώπου ποὺ εἶναι ὁ ἀποστάτης Ἑωσφόρος... μὴ ξεγελιέστε μὲ τὸν τεχνητὸ σεισμὸ τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων ποὺ δυστυχῶς ἐπιτρέψαμε νὰ συμβεῖ εἰς τὴν ἱερὴ πόλη τῶν Ἀθηνῶν μὲ τοὺς τρισάθλιους ""μεταλλικάλικα""[1] [περιγελαστικώς]. Δυστυχῶς κάποιοι ἐπιμένουν στὴν τρικυμία ἐν κρανίῳ!

 Ἐν ὀλίγοις, ἡ Ἁγία Φωτεινὴ προέρχονταν ἀπὸ τὴν πόλη Σιχὰρ τῆς Παλαιστίνης, ὅπου παρὰ τὴν ἀραμαϊκή προσωνυμία, ἡ ἴδια ἔφερε ὄνομα ἑλληνικό, ἐκ τοῦ φωτὸς > Φωτεινή.

 Ἡ πόλη Σιχάρ σήμερα ὀνομάζεται Ἀσκάρ. Ὡστόσο, οἱ κάτοικοι αὐτῆς τῆς πόλης προῆλθαν ἀπὸ τὴν ἀρχαία Συχὲμ ὅπου σήμερα συναντᾶτε ὡς Τὲλ Μπαλάτα [Tell Balata] καὶ σύμφωνα μὲ τὶς πρόσφατες ἀνασκαφὲς ἡ πόλη κατοικεῖτο ἀπὸ τὴν 2αν χιλιετίαν π.Χ. ἔχοντας περίκλειστο μυκηναϊκὸ τεῖχος καὶ μεγαλιθικὲς πύλες ὅμοια εἰς τὴν κατασκευὴ μὲ τὰ πελασγικὰ τείχη τῶν Μυκηνῶν. Πολλοὶ τὴν συγχέουν μὲ τὴν πόλη Ναμπλοὺς(ἑλληνορωμαϊκὴ Nabulus) ἢ Νεάπολις. 

  Τὰ Σίκιμα, μετατροπὴ τοπικῆς διαλέκτου σὲ Συχὲμ, ἦταν μιὰ πανάρχαια πόλη της Χαναάν, τῶν Ἀχαιῶν & Ἰώνων ἡ ὁποία ἀναφέρεται συχνὰ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἡ καὶ βρισκόταν στὴν περιοχὴ τῆς σημερινῆς Ναμπλοὺς (Nablus - Νεάπολις) στὴ Δυτικὴ Ὄχθη. 

 Τὸ ὄνομα τῆς εἶναι τόσο ἀρχαῖο καὶ τόσο ἑλληνικὸ καθότι προέρχεται ἀπὸ τὸν Σικίμιο γιὸ τοῦ Ἑρμοῦ, καὶ κατὰ τὴν παραλλαγὴ τῆς τοπικῆς ἀραμαϊκῆς διαλέκτου, ποὺ χρησιμοποιεῖται στὶς ὀνοματοδοσίες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, Συχὲμ γιοῦ τοῦ Ἐμμὼρ γιοῦ του Εὐαίου (Γένεσις λδ 2,4). 

 Ἡ πρωτογενὴς πηγὴ πληροφόρησης ποὺ ἀντλοῦμε, περὶ τῆς ὀνομασίας της πόλη Σίκιμα (Συχὲμ) ἀπὸ τὸν Σικίμιο, υἱὸ τοῦ Ἑρμοῦ, ἐντοπίζεται κυρίως στὸν Εὐσέβιο Καισαρείας (πέρ. 260-340 μ.Χ.) καὶ στὸν Στέφανο Βυζάντιο (6ος αἰ. μ.Χ.). 

 Οἱ ἐν λόγῳ πηγὲς συνδέουν τὴν πόλη Σίκιμα ἢ Συχὲμ (ὅπου βρίσκονται σήμερα κατάλοιπα πελασγικῶν τειχῶν) μὲ τὴν ἑλληνικὴ μυθολογία, ὅπου δίδουν μιὰ ἱστορικὴ ἐξήγηση γιὰ τὴν προέλευση τοπωνυμίων τῆς Ἀνατολῆς μέσῳ ἑλληνικῶν γενεαλογιῶν. 

 Ἐπὶ παραδείγματι ὁ Στέφανος ὁ Βυζάντιος, στὸ γεωγραφικό του λεξικὸ Ἐθνικά, ἀναφέρεται ρητά: «Σίκιμα, πόλις Παλαιστίνης... κέκληται δὲ ἀπὸ Σικιμίου τοῦ Ἑρμοῦ». 

 Ὁ Εὐσέβιος Καισαρείας, πάλι, στὸ ἔργο του «Περὶ τῶν Τοπικῶν Ὀνομάτων των ἐν τῇ Θείᾳ Γραφῇ (Onomasticon)», ἀναφερόμενος στὴν πόλη Σίκιμα καὶ τὶς παραδόσεις της, σημειώνει τὴν ταύτισή της μὲ τὴ βιβλικὴ Συχὲμ ἀλλὰ καὶ τὴν ἑλληνικὴ μυθολογικὴ ἐκδοχὴ τῆς ἱδρύσεως της. 

 Ἄραγε, τυχαῖο ἢ ταιριάζει μὲ τὴν ἔνδειξη ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς ἡ ἐπονομαζόμενοι ὡς Χαναανίτες [παραφθορὰ τῆς λέξης Ἀχαιὸς] εἶχαν προέλευση ἐκ τῆς Ἑλλάδος;

 Σύμφωνα μὲ τὴν ἀναφορὰ τοῦ Εὐαγγελίου, οἱ Ἰουδαῖοι, παρὰ τὴν πεποίθηση κοινῆς καταγωγῆς των Σαμαρείτων ἀπὸ τὸν Πατριάρχη τοὺς Ἀβραάμ, δὲν συγχροτίζονταν μὲ αὐτούς, λόγῳ τῆς φυλετικῆς ἀνάμειξης τῶν μὲ τοὺς ἐθνικοὺς δηλαδὴ τοὺς Ἕλληνες ποὺ συγκαταβιούσαν ἐκεῖ ἀπ' αἰῶνας καὶ ἦταν οἱ πρῶτοι κάτοικοι τῆς Παλαιστίνης νῦν Ἰσραήλ. 

 Ὅπως λοιπὸν προκύπτει ἀπὸ τὰ συμφραζόμενα ἡ Ἁγία Φωτεινὴ φυλετικὰ ἦταν μία μίξη τῆς Καυκάσιας ἑλληνικῆς φυλῆς μετά της Σημιτικῆς, ποὺ συνέβαινε συχνὰ, κατὰ τὴν περίοδο ἐκείνη, στὰ ἐδάφη τῆς Παλαιστίνης μὲ τὸ ἑλληνικὸ γονίδιο πάντα νὰ ὑπερισχύει.

 Μάλιστα, σύμφωνα μὲ τὸν συναξαριστή του Πεντακοσταρίου ἡ Ἁγία Φωτεινὴ μετὰ τὴν Σταύρωση καὶ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅπου ὑπῆρξε καθ' ὅλην τὴν πορείαν ἀκόλουθως Τοῦ μετὰ τῆς οἰκογενείας της, ἔφτιαξε ἕνα ἄγαλμα τοῦ Χριστοῦ ἔξω ἀπὸ τὴν οἰκεία της κατὰ τὸ πρότυπο τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθους...

  Δεῖτε τὶς εἰκόνες μὲ τὰ πελασγικὰ τείχη ποὺ βρῆκαν οἱ ἀρχαιολόγοι ἐπισημαίνοντας τὴν ἑλληνικὴ παρουσία τῶν Ἑλλήνων εἰς τὴν Παλαιστίνη ἄνω τῶν τεσσάρων χιλιάδων χρόνων... 

Η ΤΕΛ ΜΠΑΛΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ ΝΥΝ ΙΣΡΑΗΛ ΜΕ ΤΑ ΠΕΛΑΣΓΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΙΚΙΜΑ [ΣΥΧΕΜ]

 Αὐτὰ γιὰ κάτι ταγκαλάκια δωδεκαθεϊστὲς ποὺ νομίζουν ὅτι εἶναι οἱ μόνοι αὐθεντικοὶ Ἕλληνες καὶ διατηροῦν τὴν μόνη αὐθεντικὴ ""ἑλληνικὴ"" θρησκεία... παραμύθια του Ἄντερσεν... σᾶς προκαλῶ ...

  Οἱ Ἕλληνες τῆς Παλαιστίνης ὑπῆρξαν οἱ πρῶτοι ποὺ ἀνακήρυξαν τὸν μεσσία Χριστὸν ἐν πόλη Σαμαρείτιδος... μυκηναϊκὰ κατάλοιπα τῶν Ἀχαιῶν καὶ Ἰώνων...

ΧΑΙΡΕΤΕ!

✟

ΧΑΡΤΕΣ

Η ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΣΕ ΚΛΙΜΑΞ 1:1 600 000. ΜΕ ΕΡΥΘΡΗ ΓΡΑΜΜΗ ΣΗΜΕΙΩΜΕΝΗ Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΗ ΣΙΚΙΜΑ [ΣΥΧΕΜ] ΚΑΙ ΤΟ ΟΡΟΣ ΓΕΡΕΖΙΜ[ΟΡΟΣ ΕΡΜΟΥ]

Η ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ 

ΣΕ ΚΛΙΜΑΞ 1:1 600 000. ΜΕ ΕΡΥΘΡΗ ΓΡΑΜΜΗ ΣΗΜΕΙΩΜΕΝΗ Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΗ ΝΕΑΠΟΛΙΣ Ή ΝΑΒΛΟΥΣ ΚΑΤΑΛΟΙΠΟ ΤΗΣ ΚΑΤΕΣΤΡΑΜΜΕΝΗΣ,  ΑΠΟ ΠΟΛΥΕΤΗΣ  ΠΟΛΕΜΟΥΣ, ΕΛΛΗΝΟΠΕΛΑΣΓΙΚΗ ΣΙΚΙΜΑ Ή ΣΥΧΕΜ ΚΑΙ ΔΙΠΛΑ Η ΣΙΧΑΡ[ΑΣΚΑΡ] ΟΠΟΥ ΚΑΤΗΓΕΤΟ Η ΑΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΗ Η ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΑ 

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ 

ΣΕ ΚΛΙΜΑΞ 1:1 600 000. ΕΝΔΕΙΞΗ ΜΕ ΕΡΥΘΡΟ ΒΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ - ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΕΙΑΣ ΤΟΥ - ΑΠΟ ΙΟΥΔΑΙΑ ΠΡΟΣ ΣΑΜΑΡΕΙΑ. ΔΙΑ ΤΟΥΤΟ ΛΕΓΕΙ ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ: «Ὁ οὖν Ἰησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ».

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 

[1] Τὸ μεσημέρι τοῦ Σαββάτου (09.05.2026) μία μέρα πρὶν τὴν Κυριακή της Σαμαρείτιδος πάνω ἀπὸ 80.000 ἄτομα βρέθηκαν ἀπὸ νωρὶς στὸ ΟΑΚΑ, περιμένοντας τὴν ἔναρξη μιᾶς συναυλίας ποὺ δὲν ἁρμόζει στὰ χρηστὰ ἤθη τῆς ἑλληνορθόδοξου Πίστεως. Αὐτοὶ οἱ βαπτισμένοι Χριστιανοὶ ποὺ συμμετεῖχαν στὸ ἀκροατήριο πὼς δύνανται νὰ βρεθοῦν ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἐνορχηστρωτικὸ αἶσχος τοῦ Διαβόλου εἰς τὴν πρωινὴ θεία λειτουργία; 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

•ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ, Κατὰ Ἰωάννη εὐαγγέλιον

•ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ

•ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΠΕΝΤΑΚΟΣΤΑΡΙΟΥ

•Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, εἰς τὴν ὁμιλία του «Εἰς την Σαμαρείτιδα»

•Εὐσέβιος Καισαρείας, «Περὶ τῶν Τοπικῶν Ὀνομάτων των ἐν τῇ Θείᾳ Γραφῇ (Onomasticon)

•Στέφανος ὁ Βυζάντιος, Γεωγραφικό λεξικὸ Ἐθνικά

•Λεξικὸν τῆς Καινῆς Διαθήκης ὑπὸ Σοφρωνίου Εὐστρατιάδου Μητροπολίτου Λεοντοπόλεως ἐν Ἀλεξανδρείᾳ