ЭIЄ

ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ή ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΒΗΘΛΕΕΜ

Ἔρευνα & συγγραφή: Ἰωάννης Γ. Βαφίνης 

  Ἀναδιφῶντας τὸ ἱστορικὸ τῆς γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐντοπίζουμε ἕνα σημεῖο, ὅπου, οἱ σύγχρονοι ἀστρονόμοι μελετητὲς περιέπεσαν σὲ τραγικὲς ἀντιφάσεις. 

 Ἡ γέννηση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἕνα κοσμοϊστορικὸ γεγονὸς σπάνιας σημαντότητας. Ἡ ἐπίδραση τοῦ νέου δόγματος ὅπου ἐφήρμοσε, ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἐκκλησίας Του, θεωρεῖται καταλυτικὴ εἰς τὴν ἐξελικτικὴ πορεία τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας.           

 Πλέον, ἡ θρησκεία μιᾶς ἀνθρώπινης διανοήσεως μὲ φόβους καὶ ἄγνοια περὶ τῆς ἀλήθειας μετατρέπεται σὲ Πίστη πνευματικοῦ χαρίσματος ἐκ Θεοῦ δωρισθέντος. 

 Ἡ ἐνσάρκωση τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου Τοῦ Θεοῦ ἕνωσε μιὰ γιὰ πάντα τὸν Θεὸ μὲ τὴν ἀνθρώπινη φύση κι ὅποιοι τὸν πιστεύουν καὶ τὸν κοινωνοῦν ἑνώνονται μαζί Του αἰωνίως. 

 Ὡστόσο, ὁρισμένοι τῶν ἀνθρώπων ἀντιτάχθηκαν στὸ σωτήριον σχέδιο τοῦ Θεοῦ στηριζόμενοι μόνο στὴν λογική τους καὶ στὶς προσωπικές τους δυνάμεις. Ἔτσι, ἐρευνῶντας ἀκόμη καὶ τὸ σπάνιο φαινόμενο τοῦ ἄστρου τῆς Βηθλέεμ κατέληξαν σὲ ἀδόκιμα συμπεράσματα. 

 Οἱ σύγχρονες ἐπιστημονικὲς μελέτες ὑποστηρίζουν ὅτι, τὸ ἀστέρι ποὺ ὁδήγησε τοὺς Μάγους στὴ γέννηση τοῦ Ἰησοῦ, ταυτίζεται μὲ τὶς πλανητικὲς συνόδους Δία - Κρόνου ἢ Δία - Ἀφροδίτης ἢ μὲ κάποιον Κομήτη ποὺ ἡ διέλευσης τοῦ ἔγινε ἐκεῖνον τὸν καιρὸ ἢ ἀκόμη καὶ ἡ δημιουργία ἑνὸς νέου (nova) ἄστρου (supernova). 

 Ἐν τούτοις, τὸ ἀστέρι τοῦ Χριστοῦ ἢ ἀστέρι τῆς Βηθλέεμ, ὅπου μᾶς γνωστοποιεῖ τὴν ὕπαρξη τοῦ ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος, ἐμφανίστηκε μόνο κατὰ τὶς ἡμέρες τῆς γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ κανεὶς ἄλλος, οὔτε κι ἀπ' τοὺς λοιποὺς εὐαγγελιστές, δὲν ἀναφέρθηκε σ' αὐτό. 

 Σύμφωνα, λοιπόν, μὲ τὶς μαρτυρίες τῶν πατέρων τῆς ἑλληνορθοδόξου ἐκκλησίας ὁ ἀστὴρ τοῦτος θεωρεῖται μοναδικὸς ἀνήκων ἀποκλειστικὰ στὸν ἴδιον - τον γεννηθέντα Χριστὸν. 

Τὸ δεκατετράκτινο ἀστέρι τῆς Βηθλέεμ στὸν τόπο γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.  Οἱ ἑπτὰ ἀκτῖνες συμβολίζουν τὶς ἑπτὰ ἐνέργειες τῆς δημιουργίας τοῦ ὑλικοῦ κόσμου καὶ οἱ ἄλλες ἑπτὰ τοῦ ἄϋλου κόσμου. 

 Ἂς ἐντριφύσουμε ὅμως, πρῶτα, εἰς τὸ ἐδάφιον, τοῦ κατὰ Ματθαίου εὐαγγελίου ὅπου τὰ ἑξῆς γραφθέντα:  «Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις Ἡρῴδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα  λέγοντες, Ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ.  ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης ἐταράχθη καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετ’ αὐτοῦ, καὶ συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς τοῦ λαοῦ ἐπυνθάνετο παρ’ αὐτῶν ποῦ ὁ Χριστὸς γεννᾶται. οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ, ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας· οὕτως γὰρ γέγραπται διὰ τοῦ προφήτου· Καὶ σύ, Βηθλέεμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. Τότε Ἡρῴδης λάθρᾳ καλέσας τοὺς μάγους ἠκρίβωσεν παρ’ αὐτῶν τὸν χρόνον τοῦ φαινομένου ἀστέρος, καὶ πέμψας αὐτοὺς εἰς Βηθλέεμ εἶπεν, Πορευθέντες ἐξετάσατε ἀκριβῶς περὶ τοῦ παιδίου· ἐπὰν δὲ εὕρητε ἀπαγγείλατέ μοι, ὅπως κἀγὼ ἐλθὼν προσκυνήσω αὐτῷ. οἱ δὲ ἀκούσαντες τοῦ βασιλέως ἐπορεύθησαν, καὶ ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτοὺς ἕως ἐλθὼν ἐστάθη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον. ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα. καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν.καὶ χρηματισθέντες κατ’ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς Ἡρῴδην, δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν...» (κεφ. Β' 1 – 9).

 

 Ἐξ ὁρισμοῦ, φανερώνεται ἡ ἀλήθεια περὶ τῆς μοναδικότητας τοῦ ἀστέρα τῆς γεννήσεως, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὰ λεγόμενα τοῦ εὐαγγελίου, συμπεριφέρονταν ὡς ὁδηγὸς τῶν Μάγων πρὸς τὸν τόπο ποὺ βρίσκονταν τὸ θεῖον βρέφος. Οὐδένα ἄστρο τοῦ οὐράνιου στερεώματος δὲν δύναται νὰ συμπεριφερθεῖ κατὰ αὐτὸν τὸν τρόπον. 

 Ὡστόσο, ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος, δὲν ἀναφέρει τὴ φύση τοῦ ἄστρου, δηλαδή, τὸν χρόνο ἐμφάνισής του, τὴν λαμπρότητα, τὴν ὄψη, τὸ μέγεθος ἢ ἀκόμη καὶ τὴν θέση τοῦ οὐρανοῦ ὅπου ἐμφανίστηκε. 

 Ἄντ' αὐτοῦ, τὸ συμπλήρωμα τῶν χρήσιμων πληροφοριῶν, κατατίθενται ἀπο τοὺς θεολόγους πατέρες τῆς χριστιανικῆς ἐκκλησίας. Πιὸ συγκεκριμένα, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀναφέρει περὶ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ ἄστρου τὰ ἑξῆς σχόλια: «αὐτὸς δὲ (ὁ ἀστὴρ) ἀπὸ ἄρκτου πρὸς μεσημβρίαν ἐφέρετο. Δηλαδή, ἡ κίνησή του ἦταν ἀπὸ βορρᾶ πρὸς νότο».

 Ὅμως δίχως  τὴν χρονικὴ στιγμὴ καὶ τὴν ἐποχή του συμβάντος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορισθεῖ τὸ ἀκριβὲς σημεῖο τῆς διάβασης του ἄστρου.  

 Ὡστόσο, ἐπαναλαμβάνω, κανένα ἄστρο τοῦ οὐράνιου στερεώματος δὲν κινεῖται ἀπὸ βορρᾶ πρὸς νότο, ἀλλὰ, ἀντιθέτως ἀπὸ ἀνατολὴ πρὸς δύση. 

 Ἐπιπλέον ἀναφορές, περὶ τοῦ ἄστρου τῆς γεννήσεως τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατατίθενται κι ἀπ' τοὺς ὑμνογράφους - ὑμνωδοὺς τῆς ἐκκλησίας, ἀλλὰ, κι ἀπ' τὸν ἑλληνορθόδοξο συναξαριστὴ ἤτοι καὶ μηνολόγιο. 

 Ἐμεῖς, θὰ ἀρκεστοῦμε εἰς τὸ παρόν στὰ σχόλια τῶν θεολόγων Πατέρων τῆς ἡμετέρας ἐκκλησίας. Ἂς ἀνιχνεύσουμε λοιπόν αὐτές τις οὐσιώδης  ἀναφορές! 

 •Ὁ Ἰουστῖνος ἀναφέρει: «ἀνατέλοντος οὗν καὶ ἐν τῷ οὐρανῷ ἅμα τῷ γενηθῆναι αὐτὸν ἀστέρος... οἱ ἀπό Ἀραβίας μάγοι, ἐκ τούτου ἐπιγόντες, παρεγένοντο καὶ προσκύνησαν αὐτῷ... ἄστρον δὲ φωτεινὸν ἀνέτειλλε καὶ ἄνθος ἀνέβη ἀπὸ τῆς ρίζης Ἰεσσαὶ οὗτος o Χριστός».

 •Ὁ Ἰγνάτιος Ἀντιοχείας γράφει: «Τί ἔγινε ὅταν γεννήθηκε ὁ Ἰησοῦς; Ἔλαμψε στὸν οὐρανὸ ἕνα πρωτόφαντο ἄστρο, ποὺ τὸ φῶς τοῦ ἦταν ἀνεκλάλητο». 

 •Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος δίδει τὶς περισσότερες ἐξηγήσεις περὶ τοῦ ἄστρου τοῦ Χριστοῦ γράφοντας τὰ ἑξῆς: «Ὅτι γὰρ οὐ τῶν πολλῶν εἰς ὁ ἀστὴρ οὗτὸς ἤν, μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἀστήρ, ὡς ἔμοιγε δοκεῖ, ἀλλὰ δύναμις τὶς ἀόρατος εἰς ταύτην μετασχηματισθεῖσα. Τὴν ὄψιν, πρῶτον ἀπὸ τῆς πορείας αὐτῆς δῆλον. Οὐ γὰρ ἐστιν, οὐκ ἔστιν ἀστήρ τις ταύτην βαδίζων τὴν ὁδὸν· ἀλλὰ κἂν ἥλιον εἴπης, κἂν σελήνην, κἂν τοὺς ἄλλους ἅπαντας ἀστέρας, ἐξ ἀνατολῶν ἐπὶ δύσιν ὁρῶμεν χωροῦντας· οὗτος δὲ ἀπὸ ἄρκτου πρὸς μεσημβρίαν ἐφέρετο· οὕτω γὰρ ἡ Παλαιστίνη πρὸς τὴν Περσίδα κεῖται. Δεύτερον, καὶ ἀπὸ τοῦ καιροῦ τοῦτο ἐστιν ἰδεῖν. Οὐ γὰρ ἐν νυκτὶ φαίνεται, ἀλλ ' ἐν ἡμέρᾳ μέση, ἡλίου λάμποντος· ὅπερ οὐκ ἔστι δυνάμεως ἀστέρος, ἀλλ' οὐδὲ σελήνης· ἡ γὰρ τοσοῦτον πάντων ὑπερέχουσα, τῆς ἀκτῖνος φανείσης τῆς ἡλιακῆς, κρύπτεται εὐθέως καὶ ἀφανίζεται. Οὗτος δὲ τὴ τῆς οἰκείας λαμπρότητος ὑπερβολὴ καὶ τὰς ἀκτῖνας ἐνίκησε τὰς ἡλιακάς, φανότερος ἐκείνων φανεῖς, καὶ ἐν τοσοῦτο φωτὶ μεῖζον λάμψας. Τρίτον, ἀπὸ τοῦ φαίνεσθαι καὶ πάλιν κρύπτεσθαι. Τὴν μὲν γὰρ ἕως Παλαιστίνης ὁδὸν ἐφαίνετο χειραγωγῶν· ἐπειδὴ δὲ ἐπέβησαν τῶν Ἱεροσολύμων, ἔκρυψεν ἑαυτὸν· εἶτα πάλιν ὅτε τὸν Ἡρώδην ἀφέντες, διδάξαντες αὐτὸν ὑπὲρ ὤν ἦλθον, ἔμελλον ἀπιέναι, δείκνυσιν ἑαυτὸν· ὅπερ οὐκ ἔστιν ἄστρον κινήσεως, ἀλλὰ δυνάμεώς τινὸς λογικωτάτης. Οὐδὲ γὰρ ἰδίαν τινὰ πορείαν εἶχεν, ἀλλ' ὅτε μὲν ἔδει βαδίσαι αὐτούς, ἐβάδιζεν· ὅτε δὲ στῆναι, ἵστατο, πρὸς τὸ δέον πάντα οἰκονομῶν· καθάπερ ὁ στῦλος τῆς νεφέλης, καὶ καθίζων καὶ ἐγείρων τὸ στρατόπεδον τῶν Ἰουδαίων, ἡνίκα ἐχρήν. Τέταρτον, ἀπὸ τοῦ Τρόπου τῆς δείξεως τοῦτο ἂν τὶς καταμάθοι σαφῶς. Οὐ γὰρ ἄνω μένων τὸν τόπον ἐδείκνυ· οὐδὲ γὰρ δυνατὸν ἢν αὐτοῖς οὕτω μαθεῖν· ἀλλὰ κάτω καταβὰς τοῦτο ἐποίει. Ἴστε γάρ, ὅτι τόπον οὕτω μικρόν, καὶ ὅσον εἰκὸς καλύβην κατασχεῖν, μᾶλλον δὲ ὅσον εἰκὸς σῶμα παιδίου μικροῦ κατέχειν, οὐχ οἰόν τε ἀστέρα γνωρίζειν. Ἐπειδὴ γὰρ ἄπειρον τὸ ὕψος, οὐκ ἤρκει οὕτω στενὸν τόπον χαρακτηρίσαι καὶ γνωρίσαι τοῖς βουλομένοις ἰδεῖν. Καὶ τοῦτο ἀπὸ τῆς σελήνης ἴδοι τις ἂν· ἢ τοσοῦτον ὑπερφερὴς οὖσα τῶν ἄστρων, πᾶσι τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην οἰκοῦσι καὶ εἰς τοσοῦτον πλάτος γῆς κεχυμένοις, ἄπασιν ἐγγὺς εἶναι δοκεῖ. Πῶς οὗν ὁ ἀστήρ, εἰπὲ μοί, τόπον οὕτω στενὸν φάτνης καὶ καλύβης ἐδείκνυ, εἰ μὴ τὸ ὑψηλὸν ἐκεῖνο ἀφεὶς κάτω κατέβη, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ἔστη τῆς κεφαλῆς τοῦ παιδίου; 'Oπερ οὗν καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς αἰνιττόμενος ἔλεγεν· «Ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ προῆγεν αὐτούς, ἕως ἐλθὼν ἔστη ἐπάνω οὐ ἢν τὸ παιδίον»»(Α.Α.Π. 63, 133).

 Παράλληλα, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ἑρμηνεύσε θεολογικὰ τὸ φαινόμενο τοῦ ἄστρου εἰς τὸ  ἐν λόγῳ ἐδάφιον τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ματθαίου, κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: «Ἐκ τῶν προτέρων καὶ κατὰ τρόπον εὐθὺ ἀνοίγει τὴν πόρτα στὰ ἔθνη, λέγοντας νὰ ἐκπαιδεύσει τοὺς δικούς του διὰ μέσου τῶν ξένων. Ἑπομένως νὰ μὴ θεωρεῖς ἀνάξιο τοῦ Θεοῦ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκάλεσε καὶ τοὺς Μάγους διὰ τοῦ ἄστρου, γιατί ἔτσι ἀποδοκιμάζει καὶ ὅλες τὶς ἰουδαϊκὲς συνήθειες, ὅπως εἶναι οἱ θυσίες, οἱ καθαρμοι, οἱ θεομηνίες, ἡ κιβωτὸς καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ ναός... 

 Ὁ Θεὸς ἔκανε τὴν παραχώρηση στοὺς Μάγους νὰ τοὺς προσκαλέσει μὲ τὴν ἐμφάνιση τοῦ ἄστρου, μὲ ἀντικειμενικὸ σκοπὸ νὰ τοὺς ἀνεβάσει σὲ ἀνώτερα ἐπίπεδα πίστης. Ὅταν ὅμως τοὺς ὁδήγησε καὶ τοὺς ἔφερε κοντὰ στὴ φάτνη, τότε πιὰ δὲν τοὺς ὁμιλεῖ διὰ τοῦ ἄστρου ἀλλὰ διὰ τοῦ ἀγγέλου. 'Ἔτσι σιγά-σιγά, ἔγιναν καλύτεροι στὴν πίστη»(Α. Λ ΓΙ. 6.3, 1,33). 

 Ἐπιπλέον, ἕνας χρησμὸς ἢ προφητεία τοῦ βασιλέα τοῦ Βυζαντίου, Λέοντος τοῦ Σοφοῦ, μᾶς δίνει συγκεκριμένα χαρακτηριστικὰ τοῦ ἄστρου τῆς Βηθλέεμ ἤτοι τοῦ Χριστοῦ, τὰ ὁποῖα, χαρακτηριστικὰ, ἐμφανίζονται σὲ  ἀπεικόνιση ψηφιδωτοῦ τῆς Μονὴ τῆς Χώρας τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀλλὰ καί ἀλλαχόθεν. Ἰδοὺ τὸ ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ χρησμοῦ: 

 •Χρησμός - προφητεία Λέοντος Σοφοῦ: «Ἀποκαλυφθήσεται δὲ οὕτως· φανήσεται γὰρ ἀστὴρ ἡμέρας τρεῖς, καὶ νυκτὸς ὥρας γ' μέσον τῆς πόλεως ἕῳ(χαράματα) τῆς μητρὸς τοῦ Ὑψίστου. Ὁ δὲ ἀστὴρ οὐκ ἔστιν ἐκ τῶν πλανητῶν, ἀλλ' ἢ ὡς ἐμφαίνει εἰς τὴν σωτήριον γέννησιν τοῦ Χριστοῦ». Μετάφραση: [Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο θὰ ἀποκαλυφθεῖ. Θὰ φανεῖ ἀστέρας ἡμέρα Τρίτη καὶ ὥρα Γ στὸ μέσον τῆς Πόλεως μέχρι τὴν ἀγορὰ στὸ Θεναδρικὸ ἵδρυμα τῆς Πανάγνου Μητρὸς τοῦ Ὑψίστου. Ὁ δὲ ἀστέρας δὲν θὰ εἶναι ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς ἀστέρες, ἀλλά, ἐκεῖνος ποὺ φάνηκε στὴν γέννηση τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ].

Ψηφιδωτὸ τῆς Γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ Μονὴ τῆς Χώρας Κωνσταντινούπολη. Στὴν συγκεκριμένη ἀπεικόνιση βλέπουμε τὸ ἀστέρι ἀκριβῶς πάνω ἀπὸ θεῖον βρέφος ἔχοντας μιὰ πλατιὰ καὶ στρογγυλὴ διάσταση ὡς νεφελώδης ἁλῶν σύμφωνα μὲ τὴν περιγραφὴ τῆς προφητείας τοῦ Λέοντος Σοφοῦ: Ὀραθήσεται ἐν τῷ οὐρανῶν νεφῶδες στερέωμα τοῦ Ἡλίου ἔχον μέγεθος ὥστε ἄλωνος θερινῆς ἀλωόντων βοῶντος ἐξ. κάτωθεν κρεμασθήσεται σταυρός, ἐπωνύμων δὲ τοῦ σταυροῦ του ποφυροῦ, ἐκτεταμένοι τόπον, ὅσον διέθεττο τοῖς πατράσιν ἡμῶν εἰς διαθήκην αἰώνιον... 

Ψηφιδωτὸ τῆς γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος στὸ Παλέρμο Cappella Palatina 12ος αἰῶνας. Ἡ παρουσία τοῦ ἄστρου, ἀκριβῶς πάνω ἀπὸ τὸ θεῖο βρέφος, γίνεται ἐμφανεῖς καὶ μὲ τὸν ἴδιο χαρακτῆρα σχεδίασης 
 

 Γενικὸ συμπέρασμα, ὁ ἀστὴρ τῆς Βηθλέεμ ἢ ἀστὴρ τοῦ Χριστοῦ εἶναι κάτι τὸ ὑπερβατικό, τὸ ἀνυπέρβλητον, ἐν συγκρίσει μὲ τὰ ἄλλα δημιουργήματα τοῦ Σύμπαντος κόσμου καὶ συσχετίζεται ἄμεσα μὲ τὸ βρέφος Χριστὸν καὶ τὴν Παναγία. Οἱ δυνάμεις τοῦ ἄστρου ξεκινοῦν καὶ τελειώνουν σ' αὐτὰ τὰ δύο πανάγια πρόσωπα! 

ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΤΕΧΘΕΙ... ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ...

ΧΑΙΡΕΤΕ!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

•ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

•Ἱερομονάχου Νείλου Σωτηροπούλου, Ἡ ΕΡΧΟΜΕΝΗ ΟΞΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΣΤΟΜΟΣ ΡΟΜΦΑΙΑ/ΔΙΑ ΤΑ ΑΠΕΙΘΕΙ ΕΘΝΗ/ΣΤΗΤΕ ΣΤΗΤΕ ΜΕΤΑ ΦΟΒΟΥ.ΕΚ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΤΟ ΦΩΣ, ΑΘΗΝΑΙ

•ΔΡ. ΠΕΤΡΟΥ ΕΜΜ. ΡΟΒΙΘΗ, ΤΟ ΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΒΗΘΛΕΕΜ, ΕΚΔ. ΩΡΟΡΑ, ΑΘΗΝΑ, 1992

•ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΒΙΒΛΟΣ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ, ΕΚΔ. Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΕΑ,1983

 

ЭIЄ

ΟΙ ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΑΓΡΟΛΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΙΟΣ ΕΚΤΙΣΑΝ ΤΑ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΚΥΚΛΩΠΕΙΑ ΤΕΙΧΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΗΜΜΑΤΙΚΟ ΤΕΙΧΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΝΥΚΑ

Ἔρευνα & συγγραφή: Ἰωάννης Γ. Βαφίνης 

 Τὸν καιρὸ ἐκεῖνο, ὅπου ὁ χρόνος ἐκτοπίζεται ἀπὸ τὸ ἄγνωστο καὶ δὲν χωράει μέσα στὰ γνωστὰ ἱστορικὰ πλαίσια, συνέβησαν γεγονότα ποὺ μόνον τὰ κατάλοιπα τῆς γενιᾶς ἐκείνης, τῶν γιγαντιαίων ἀνθρώπων, δύνανται νὰ μᾶς διηγηθοῦν τὴν ὕπαρξη ἑνὸς ἀρχαιότατου πολιτισμοῦ ὑψηλῶν προδιαγραφῶν. 

  Τοῦτα τὰ γιγαντιαῖα ἀνθρώπινα ὄντα, ποὺ κατοίκησαν τότε τὸν πλανήτη δημιούργησαν κάποια σημαντικὰ κατασκευαστικὰ ἔργα ὑψηλῆς τεχνολογίας καὶ μεγάλων διαστάσεων. 

Εἰκόνα ἀπὸ τὸ βιβλίο "Η ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ" ποὺ ἀποδεικνύει 

τὴν ἀνεπτυγμένη ἀρχιτεκτονικὴ θεμελίωσης τῶν ἀναλλημάτων ἐπὶ τοῦ ἀνωμάλου βράχου 

τῆς Ἀκρόπολης τῶν Ἀθηνῶν τὸν καιρὸ τῆς μεγάλης ἐπικράτειας τῶν Ἑλληνοπελασγῶν γιγάντων εἰς ὅλο τὸν πλανήτη... 
 

 Μιὰ πρώτη ἀναφορά, γιὰ τὰ ἔργα τῶν παλαιῶν γιγάντων, εἰς τὴν προϊστορικὴν ἐκείνη ἐποχήν, ἀφηγεῖται ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας περιηγητὴς Παυσανίας. Πιὸ συγκεκριμένα, εἰς τὴν βίβλο του τὰ "ΑΤΤΙΚΑ" περιγράφει ὅτι, ἐπὶ τὸν καιρόν του διατηροῦνταν εἰς τοὺς κύκλους τῶν ἀρχαίων ἱστορικῶν ὁ θρῦλος τῆς κατασκευῆς τῶν πρώτων τειχῶν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τοῦ γίγαντες μὲ ἀρχιτέκτονα τὴν ἴδια τήν θεὰ Ἀθηνᾶ ποὺ ἵδρυσε τὴν πόλη. 

 Ἰδοὺ καὶ τὰ λεγόμενά ἀπὸ τοῦ κειμένου: «[28.3] τῇ δὲ ἀκροπόλει, πλὴν ὅσον Κίμων ᾠκοδόμησεν αὐτῆς ὁ Μιλτιάδου, περιβαλεῖν τὸ λοιπὸν λέγεται τοῦ τείχους Πελασγοὺς οἰκήσαντάς ποτε ὑπὸ τὴν ἀκρόπολιν· φασὶ γὰρ Ἀγρόλαν καὶ Ὑπέρβιον <τοὺς οἰκοδομήσαντας εἶναι>» μετάφραση: [Τὴν δὲ Ἀκρόπολη (τῶν Ἀθηνῶν) πέραν ὅσο εἶχε οἰκοδομήσει ὁ Κίμων ὁ Μιλτιάδου καθότι περιέβαλε ἐπὶ τοῦ τείχους τῶν πρώτων κατοίκων τῆς Ἀκρόπολης Πελασγῶν. Λέγεται ὅτι οἱ γίγαντες Ἀγρόλας καὶ Ὑπέρβιος οἰκοδόμησαν (τὸ κυκλώπειο - πελασγικὸ) τεῖχος (τῆς Ἀθήνας)]. 

Σειρὰ εἰκόνων μὲ τὸ ἀναλληματικό 

κυκλώπειο ἢ πελασγικὸ τεῖχος στήν 

κατωφέρεια τοῦ λόφου της Πνύκας 

ἀπέναντι ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἀκρόπολη 

τῶν Ἀθηνῶν ὅπου στέκει ὁ τύμβος

 ποὺ πιθανὸν νὰ ἀνήκει στοὺς 

γίγαντες Ἀγρόλα καὶ Ὑπέρβιου.

Ἡ ἀρχαιολογικὴ ὑπηρεσία διενήργησε ἀνασκαφὲς ἄνωθεν τοῦ τύμβου, ὅπως διακρίνεται μέχρι σήμερα, ἀλλά, δὲν ἐνημέρωσαν κανένα περὶ τῶν εὑρημάτων. 

Ἡ ἀνάπτυξη τῆς οἰκοδομικῆς δραστηριότητας εἰς τὴν Ἀθήνα τῆς κλασσικῆς περιόδου, κυρίως εἰς τὸν βράχο τῆς Ἀκρόπολης, ἔδωσε τὸ ἔναυσμα στὸν ἀγγειογράφο τῆς ἐποχῆς τοῦ 440 μὲ 430 π.Χ. νὰ ἀπεικονίσει ἕνα μυθολογικὸ γεγονὸς, τότε ποὺ οἱ ὑπερδύναμοι γίγαντες ἔχτιζαν, καθὼς διηγοῦνται οἱ Ἀθηναῖοι, τὰ κραταιὰ τείχη τῆς ἱερῆς Ἀκρόπολης. Πιὸ συγκεκριμένα ὁ ἄγνωστος ζωγράφος τοῦ ἐρυθρόμορφου  ἀγγείου παρουσιάζει τὴν προστάτιδα τῶν Ἀθηνῶν, θεὰ Ἀθηνᾶ, νὰ καθοδηγεῖ ἕναν γίγαντα, ὁ ὁποῖος κουβαλάει ἕναν τεράστιο ἀκανόνιστο βράχο, ὑποδεικνύοντάς του ποὺ νὰ τὸν ἀποθέσει. Ἡ ἀπεικόνιση ἔχει τὴν πιστότητα μιᾶς φωτογραφικῆς λήψης, καθότι, ὁ βράχος ζωγραφίζεται ἀκανόνιστος, ὅπως οἱ ἀρχαιολόγοι σήμερα ἔχουν βρεῖ ἀπομεινάρια ἀκανόνιστων συγκολλημένων βράχων ὅπου καὶ τοὺς ὀνομάζουν ἀναλληματικούς. Ἐπίσης, ὅπως προείπαμε, οἱ κατασκευαστὲς τῶν τειχῶν ἦταν δύο γίγαντες. Ἴσως, λοιπόν, ὁ γίγαντας  τῆς ἀγγειογραφίας  νὰ εἶναι ὁ Ἀγρόλας ἢ  ὁ Ὑπέρβιος. [Ἐρυθρόμορφος σκύφος τοῦ 440 - 430 π.Χ. Μουσεῖο του Λούβρου Παρίση] 

  Κατὰ τὴν Ἀρχιτεκτονικὴ & Ἀρχαιολογικὴ ἐπιστήμη ὁ Ἀναλημματικὸς Τοῖχος εἶναι ἕνας τοῖχος ποὺ κατασκευάζεται σὲ ἐπικλινὲς ἔδαφος γιὰ νὰ συγκρατήσει τὴν πλευρικὴ πίεση τοῦ ἐδάφους καὶ νὰ ἀποτρέψει κατολισθήσεις καὶ νὰ δημιουργήσει ἐπίπεδες ἐπιφάνειες (ἐπὶ παραδείγματι γιὰ θεμέλια ναῶν, θέατρα). 

  Ἐπιπλέον, ἡ λειτουργία του ἀντιστέκεται στὴν πίεση τοῦ ἐδάφους, δημιουργῶντας ἕνα σταθερὸ ὑπόβαθρο. 

  Ἀπό τὸ λεξικὸν ἀρχαίων ἀρχιτεκτονικῶν ὅρων τῶν ἐπιφανῶν Ἑλλήνων ἀρχαιολόγων Ὀρλάνδου καὶ Τραυλοῦ συνάπτουμε τὴν ἐτυμολογία τῆς λέξεως "ἀνάλημμα", το. «Τοῖχος ὑποστηρίξεως γαιῶν ἢ χρωμάτων Ἄνδρου τινός. ΔΙΟΝ. ΑΛΙΚ. 3,69: ἀναλήμμασιν ὑψηλοὺς πολλαχόθεν περιλαμβάνει καὶ πολὺν χοῦν εἰς τὸ μεταξὺ τῶν τε ἀναλημμάτων καὶ τῆς κορυφῆς εὐφορίας, ὀμαδὸν γενέσθαι παρασκεύασαν καὶ πρὸς ἱερῶν ὑποδοχῆς ἐπιτηδειότατον. Ὁ ΑΥΤΟΣ, 4, 59: ἀναλήμμασί τε καὶ χώμασι μεγάλους ἐξειργάσατο. ΔΙΟΔ. ΣΙΚΕΛ. 17,71: ἀναλήμματι πολυδαπάνῳ. 20,36: κολλοῦν (τόπους) ἀναλήμμασιν ἀξιόλογους ἐξισώσεις. ΠΔ(Ο'), Σόφ. Σείρ. 50,2: ἐθεμελιώθη... ἀνάλλημα ὑψηλὸν περιβόλου ἱεροῦ. Παραλειπ. Β' 32,5: τὸ ἀνάλημμα τῆς πόλεως. Ὁ ΣΟΥ(Ι)ΔΑ(Σ), ἐν λ. ἀνάλημμα τὸ ἐξηγεῖ ὡς ὕψωμα(υψηλόν), στήριγμα. —DITT. Syll.³ 290(Δελφών τοῦ 332 π.Χ.): τὸ ἀνάλαμμα Ἀπόλλωνα. FD III(3), 181,5: τὸ ἀνάλημμα τό τε ἔσω... καὶ τὸ ἔξωθεν ἐποίησε. IG II 2²(1)1672, 17 (Ἐλευσῖνος τοῦ 329/8 π.Χ.): τῆς τομῆς τῶν λίθων καὶ τῆς ἀγωγῆς καὶ τῆς θέσεως εἰς τὸ ἀνάλημμα τὸ κατάστημα οἰκίαν. 19: τῶν ἐνέσεων τοῦ ἀναλήμματος. 20: εἰς τὸ ἀνάλημμα τὸ παρὰ τὸν πύργο τὸ(ν) στρογγυλό. IV 1² 106 III 36 (Ἐπιδαύρου): του ἀναλάμματος τοῦ παρ' Ἀπόλλωνα. 108, 159: ἐπιστάτης του ἀναλάμματος. IG 4.203,21/22 (Ἰσθμοῦ): τὰ ἀναλήμματα... ἐπεσκεύασεν. VII 4255 (Βοιωτίας)10: ἀπὸ τοῦ ἀναλήμματος τοῦ της χαράδρα. XI(2)163A38: εἰς τὸ ἄν[αλ]ήμασταν. 165,33: εἰς τοὺς καταληπτήρας τοῦ ἀναλήμματος. 35: τοῦ Κυρίου τό [ἄ]νά[λη]μια. 287Α103: τὸ ἀνάλημμα...οικοδομήσαι. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ, ἐν ΑΕ 1923, 45 (Ἀμφιαρείου)12: (λίθους) ἀρμόττοντας πρὸς τὸ ἀνάλη[μμα]. 26: λίθον πόδα προσαρμὸτ[τ]ων πρὸς τὸ ἀνάλημμα. Βλ. καὶ στ. 39, 45, 46. CIG 2681 (Ἰασοῦ): τὸ ἀνάλημμα καὶ τὴν ἐπ' αὐτοῦ κερκίδα. Μούσ. Σμύρν. 1876/7, 37, 10. Σχέδια ἀναλημμάτων βλ. ἐν ΟΡΛΑΝΔΟΥ, ὑλικὰ 2,270, εἰκ. 166. Ἡ λέξης ἐν χρήσει καὶ παρὰ VITR. 9.6,1.1,1.7,6 καὶ 7 (analemma)». 

 Ἐν κατακλεῖδι, οἱ ἀκανόνιστοι ἀναλημματικοὶ βράχοι τῆς Ἀκρόπολης τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Πνύκας φαίνεται νὰ εἶναι τῆς ἴδιας προϊστορικῆς ἐποχῆς τῶν γιγάντων ἑλληνοπελασγὼν τῶν ὁποίων τὰ ἴχνοι συναντῶνται ἀπὸ τὴν πέραν πλευρὰν τοῦ Ἀτλαντικοῦ ὠκεανοῦ ἥντινα ἐκτείνεται ἡ Ἀμερικανικὴ ἤπειρος, ἕως τὴν Ἀσία καὶ Σιβηρία καὶ τὰ νησιὰ τοῦ Εἰρηνικοῦ. 

Ἀναλημματικὸ τεῖχος εἰς τὸν βράχο τῆς Ἀκρόπολης τῆς Ἀθήνας μὲ ἀκανόνιστους ὀγκολιθικοὺς βράχους. Οἱ βράχοι ὁμοιάζουν ἐκπληκτικὰ μὲ ἐκείνο ποὺ μεταφέρει στὴν πλάτη του ὁ γίγαντας τῆς ἀγγειογραφίας 

 Ἐν τούτοις ἡ τεχνικὴ συγκόλλησης τῶν τεραστίων ὀγκολίθων ή ὁποία παρατηρεῖται στὰ περισσότερα ἀναλήμματα τῶν ἀρχαίων οἰκοδομημάτων εἰς τὴν ὑδρόγειο, ἀναδεικνύει μιὰ μεγάλη τεχνολογικὴ ἀνάπτυξη, κατὰ τὴν προϊστορικὴν περίοδο ἐκείνη, ἡ ὁποία κι ἐξηφανίσθει ἐντελῶς ξαφνικά. 

 Τέτοιου εἴδους ἀναλημματικὲς κατασκευὲς μὲ ὀγκόλιθους συναντᾶμε σὲ πολλὲς περιοχὲς τῆς Ἑλλάδος (Μυκῆνες, Τίρυνθα, Σέριφος Ψαρόπυργος, Φωκίδα ἀρχαία Κρίσσα κ.α) ὅπως καὶ σὲ ἄλλες περιοχὲς τοῦ πλανήτου π.χ. στὸ Περοῦ (Σαξαχουαμὰν καὶ Μάτσου Πίτσου), στὶς Βαλεαρίδες Νήσους, Σαρδηνία(Τάφος τοῦ γίγαντα), στὴν Μ. Ἀσία (Χαττοῦσα - νῦν Τουρκία), στὴ Συρία (Βάαλμπεκ) κι ἀλλαχόθεν. 

Ὁ τάφος τοῦ γίγαντα [Τοmbα dei giganti] καὶ ἕνα Νουράγκι στὴν Σαρδηνία. Φαίνεται πὼς ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι, στὴν κατωφέρεια τῆς Πνύκας ὑπάρχει ἕνας τάφος - τύμβος γιγάντων δὲν εἶναι μοναδικὸς ἀφοῦ ὑπάρχει τάφος μεγαλιθικὸς καὶ στὴν Σαρδηνία. 

 Συνελλόντι εἰπεῖν, τὸ ἀναλημματικὸ τεῖχος της Πνύκας, ἀπέναντι ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν δὲν οἰκοδομήθηκε τὸν 5ο αἰῶνα π.Χ. ὅπως διατείνεται ἡ ἀρχαιολογικὴ ὑπηρεσία, ἀλλά, κατὰ πολὺ παλαιότερον. 

 Ἡ δημιουργία του ἐντοπίζεται εἰς τὴν περίοδο τῶν μυθολογικῶν ἀναφορῶν περὶ μίας ἑλληνοπελασγικὴς αὐτοκρατορίας τεραστίων διαστάσεων ἐπὶ τῶν ἐδαφῶν τῆς γῆς. 

 Οἱ γίγαντες, ὅπου διαχειρίζονταν τοὺς θησαυροὺς τῶν γαιῶν ἔφταναν πὸλλὲς φορὲς σὲ συγκρούσεις παρὰ τὴν ἑνότητα τῆς αὐτοκρατορίας. Τὰ τείχη ἦταν τὰ πρῶτα προστατευτικὰ ἔργα πολεμικῶν ὑποδομῶν γιὰ τὴν προστασία τῶν ἑκάστοτε πληθυσμῶν ποὺ ἄρχισαν νὰ διαφοροποιοῦνται σύμφωνα μὲ τὴν οἰκονομικὴ καὶ πολιτιστικὴ ἐξέλιξη κάθε πόλεως. 

  Σύμφωνα μὲ τὸν περιηγητὴ Παυσανίου, ὁ Ἀγρόλας καὶ ὁ Ὑπέρβιος γίνονται ἡ ἐργολάβοι τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν στὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν καὶ πέριξ αὐτῆς μὲ τὴν ἀρχιτεκτονικὴ συμβολὴ τῆς ἀθάνατου θεᾶς τῆς Σοφίας Ἀθηνᾶς. 

 Οἱ δύο γίγαντες ὡς ἥρωες καὶ εὐεργέτες τῶν Ἀθηναίων ἐτάφησαν στὸ σημεῖο τοῦ ὁρίζοντα ὅπου ὑπῆρξε ἡ διόδος διέλευσης τῶν οἱονδήποτε ἐχθρικῶν στρατευμάτων.   Οἱ ἥρωες - εὐεργέτες γίνονταν, μετὰ θάνατο, τὸ φόβητρο τοῦ ἐχθροῦ εἰς τὴν συνείδηση τοῦ λαοῦ καὶ κυρίως τῶν ὑπερασπιστῶν τῆς πόλεως σὰν κάποια μορφὴ ἀποτροπαϊσμοῦ... ἀργότερα, τὸ σημεῖο αὐτὸ ἐγένετο τὸ δημοκρατικὸ βῆμα τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν... 

  Περὶ τῆς ὕπαρξης τῶν γιγάντων, τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐπὶ τοῦ πλανήτου, πέρα ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ μυθολογία περὶ τῆς γιγαντομαχίας, γίνεται ἡ σύντομη ἀναφορὰ εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην, στὸ ἐδάφιον τῆς Γένεσις κατὰ τὴν μετάφραση τῶν ἑβδομήκοντα Ο': «οἱ δὲ γίγαντες ἦσαν ἐπὶ τῆς γῆς ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις· καὶ μετ᾿ ἐκεῖνο, ὡς ἂν εἰσεπορεύοντο οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ πρὸς τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων, καὶ ἐγεννῶσαν ἑαυτοῖς· ἐκεῖνοι ἦσαν οἱ γίγαντες οἱ ἀπ᾿ αἰῶνος, οἱ ἄνθρωποι οἱ ὀνομαστοί»(κεφ. Α' δ').

  Ἡ παρουσία τῶν πελασγῶν γιγάντων εἰς τὴν Μέση Ἀνατολή, κυρίως μεταξὺ τῶν ποταμῶν Τίγρη καὶ Εὐφράτη, γίνεται ἰδιαιτέρως αἰσθητὴ ὅταν ὁ ἑλληνοπελασγὸς Ὠρίων - Νεβρὼδ[1] κτίζει εἰς τὴν Βαβυλῶνα ἤτοι ἑλληνιστὶ Ἀμπελῶνα τὸν πρῶτο - ἴσως, κατὰ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη - ἀναλημματικὸ πύργο ποὺ ζητᾶ νὰ ἀνυψωθεῖ ψηλὰ ἕως τὸν οὐρανὸ διαπράττοντας τὴν ὕβριν ἔναντι τοῦ Ὑψίστου Θεοῦ ἢ τῶν Ἐλοχὶμ θεῶν [2].

ΧΑΙΡΕΤΕ!

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 

[1]Νεβρὼδ ἐκ τῆς ἑλληνικῆς λέξης νεβρίδα = τὸ ἐλαφάκι. Ὁ Ὠρίων - Νεβρὼδ ὑπῆρξε κυνηγὸς καὶ ἀκόλουθος τῆς θεᾶς Ἀρτέμιδος. Εἶχε γιγάντιο μέγεθος καὶ φοροῦσε νεβρά, δηλαδὴ δέρμα ἀπὸ νεαρὸ ἐλάφι. Ὅπως, διατείνεται ὁ Ἀθηναῖος μυθογράφος Ἀπολλόδωρος τὸν σκότωσε ἡ Ἄρτεμις τιμωρόντάς τον γιὰ λόγους τῆς ἀνυπακοῆς καὶ ἀλαζονείας... «Ὠρίωνα δὲ Ἄρτεμις ἀπέκτεινεν ἐν Δήλῳ. τοῦτον γηγενῆ λέγουσιν ὑπερμεγέθη τὸ σῶμα· Φερεκύδης δὲ αὐτὸν Ποσειδῶνος καὶ Εὐρυάλης λέγει...» [Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου Α΄ 4, 3 - Α 4,5]. Ὡστόσο, κάπως ἔτσι ξεκινάει καὶ ἡ γιγαντομαχία ὅπως μᾶς τὴν περιέγραψε ὁ ἴδιος συγγραφεύς, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι. Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη συναινεῖ στὴν ἐξιστόρηση αὐτὴ παραδίδοντας τὰ ἑξῆς: «ἐν δὲ τῷ τεσσαρεσκαιδεκάτῳ ἔτει ἦλθε Χοδολλογομὸρ καὶ οἱ βασιλεῖς μετ᾿ αὐτοῦ καὶ κατέκοψαν τοὺς γίγαντας τοὺς ἐν Ἀσταρὼθ καὶ Καρναΐν, καὶ ἔθνη ἰσχυρὰ ἅμα αὐτοῖς καὶ τοὺς Ὀμμαίους τοὺς ἐν Σαυῇ τῇ πόλει ...» [κεφ. ΙΔ' ε']. Ἐν τούτοις, ὁ Ἑλληνοπελασγὸς Ὠρίων - Νεβρὼδ καταστερίστηκε εἰς τὸν οὐρανὸ κι οἱ περισσότεροι μέχρι σήμερα γνωρίζουμε περὶ τῆς ἀστρικῆς ζώνης του Ὠρίωνος μὲ τὰ τρία εὐθύγραμμισμένα ἄστερια ποὺ φέγγουν κατὰ τὶς ὧρες της νύκτὸς. 

[2]Τὸ ὄνομα Ἐλοχίμ, ποὺ μόνο στὸ 1ο κεφάλαιο τῆς Γένεσις ἀναφέρεται 32 φορές, ἀπεικονίζει τὸ Θεὸ τῆς δημιουργίας. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

•ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ Ε. ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ, Η ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

• Παυσανίου, Ἑλλάδος Περιήγησις - Ἀττικά 

•ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ

•ΛΕΞΙΚΟΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Κ. ΟΡΛΑΝΔΟΥ & ΙΩΑΝΝΟΥ Ν. ΤΡΑΥΛΟΥ, ΑΘΗΝΑΙ, 1986

•ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ

•ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΠΟΛΛΟΔΩΡΟΥ

•ΓΙΑΝΝΗ Π. ΚΥΡΤΣΟΥΔΗ, ΠΕΛΑΣΓΙΚΑ ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΡΩΜΥΛΙΑΣ ΜΑΧ [Ἀναφορὰ στὸ ἄστρο Σείριος ἀπ' ὅπου λέγεται πὼς ἦλθε πολιτισμός!... Πανάρχαια ἐπίκληση Ἑλληνοπελασγῶν (Σουμερίων, Χετταίων καὶ Μινωϊκῶν Κρητῶν) σὲ σύγχρονο " διονυσιακὸ" ἔθιμο πρὸς μιὰ Ἄγνωστη δύναμη τοῦ Ἀστρικοῦ Συστήματος τοῦ Σειρίου!]

ЭIЄ

ΚΙΜΩΝ ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ

Ο ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΗΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΠΡΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΟΥ ΔΙΓΕΝΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΕΟΥΔΑΡΧΗ ΙΠΠΟΤΗ ΤΡΟΒΑΔΟΥΡΟΥ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Ἔρευνα & συγγραφή: Ἰωάννης Γ. Βαφίνης 

 Ἂν θελήσουμε, μέσα σε λίγες παραγράφους, νὰ ἀναδείξουμε τὴν προσωπικότητα ἑνὸς μεγάλου πολιτικοῦ - στρατηγοῦ τῆς ἀρχαίας Ἀθήνας, πέραν τῆς πολιτικῆς καὶ στρατιωτικῆς τοῦ φυσιογνωμίας δύναται νὰ θεωρηθεῖ οὕτως ὡς πρότυπο τῆς εἰκόνας ἑνὸς φεουδάρχη ἱππότη τροβαδούρου τῆς μεσαιωνικῆς Εὐρώπης. 

Προτομὴ τοῦ Κίμωνος ἀπὸ ρωμαϊκὸ μαρμάρινο ἀντίγραφο ἑνὸς ἑλληνικοῦ πρωτοτύπου τοῦ 460 π.Χ. εὑρισκόμενη στὴν Γλυπτοθήκη τοῦ Μονάχου. Εἶναι εὐδιάκριτο τὸ εὐειδὲς πρόσωπο καὶ ἡ σγουρή [οὐλόθριξ] κόμη. 

 

  Ἂς πάρουμε ὅμως τὰ πράγματα ἀπὸ τὴν ἀρχή. Στοὺς παράλληλους βίους τοῦ  Πλουτάρχου  ἀναδεικνύεται μιὰ κρυφὴ πτυχὴ τῶν χαρισμάτων τοῦ στρατηγοῦ τῶν Ἀθηναίων Κίμωνα. 

   Ὁ Κίμων γεννηθεὶς τὸ 506 π.Χ. ἀνῆκε στὸ μεγάλο γένος των Φιλαϊδῶν. Ἦταν γιὸς τοῦ Μαραθωνομάχου καὶ νικητῆ τῶν Περσῶν Μιλτιάδου καὶ τῆς Θρακιώτισσας πριγκίπισσας Ἠγησιπύλης κόρης του βασιλέα Ὀλόρου(εξ αὐτοῦ γεννηθεὶς κι ὁ Θουκυδίδης). 

 Ἡ ἀριστοκρατική του καταγωγή, σύμφωνα μὲ τὸ ἀρχαϊκὸ ἔθος τῆς προπερσικὴς περίοδου τῆς Ἀθήνας, τὸν ὤθησε νὰ ἐκπαιδευτεῖ τόσο στὴν ἱππασία, ὅσο στὴν ποίηση καὶ τὸ μουσικὸ ὄργανο τῆς λύρας - κιθάρας. 

 Ἦταν ψηλὸς κι εὐθυτενής, ὅπως οἱ περισσότεροι ἀριστοκράτες Ἀθηναῖοι, μὲ ὡραῖο πρόσωπο καὶ πυκνὰ σγουρὰ μαλλιά.   Ἐπίσης, ὑπῆρξε συμπαθής, εὐπροσήγορος καὶ γενναιόδωρος ἀπέναντι στοὺς συμπολῖτες τοῦ, τόσο, ὥστε, μετὰ τὴν ἀπόκτηση νέων ἐκτάσεων γῆς - ὡς γαιοκτήμων - ἐπέτρεπε στοὺς ἁπλοῦς πολῖτες νὰ ἀπολαμβάνουν ἀπὸ κοινοῦ τὴν ἐσοδεία τῶν καρποφόρων δένδρων γενόμενος ὑπερασπιστὴς τῆς ἰδέας τῆς κοινοκτημοσύνης. 

 Ὡς ρωμαλέος στρατηγὸς δὲν δίστασε νὰ ταχθεῖ ἐναντίον τῶν ἐσωτερικῶν πολέμων ποὺ συγκλόνιζαν τὶς πόλεις τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ κόσμου. Διὰ τοῦτο ἔστρεψε τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἀθήνας πρὸς τὴν κατατρόπωση τῶν βαρβαρικῶν ὅμορων λαῶν ποὺ ἀντιτίθονταν εἰς τὸ γένος τῶν Ἑλλήνων. 

 Ἔτσι ὁδήγησε τὸ πολεμικὸ ναυτικὸ στὴν ἐκκαθάριση αὐτῶν, ἐκ τῆς Θράκης, τῆς Σκύρου καὶ τῆς Καρύστου στὴν Εὔβοια ποὺ δὲν ἀνῆκαν στὶς συμμαχικὲς δυνάμεις.   Ἔπειτα ὀργάνωσε την δύσκολη ἀποστολὴ τῆς κατάλυσης τοῦ Περσικοῦ κράτους μὲ πρωταρχικὸ στόχο τὴν Κύπρο καὶ τὴν Αἴγυπτο. 

 Ὡστόσο, ἡ πορεία του αὐτὴ ἔμελλε νὰ τελειώσει πρόωρα ἀφοῦ κατάφερε νὰ ἀπελευθερώσει μὲν τὴν πόλη Μάριον καὶ τοὺς Σόλους ἀλλὰ στὴν μάχη τῆς κυπριακῆς πόλης τοῦ Κιτίου ἔπεσε ἔνδοξα καὶ παρὰ τὸν θάνατο τοῦ, οἱ Ἀθηναῖοι, νίκησαν, μετὰ ἀπὸ τριάντα μέρες, τοὺς Πέρσες στὴν ναυμαχία τῆς Κυπριακῆς Σαλαμίνας μὲ τὴν διαταγή του νὰ μὴν ἀνακοινωθεῖ ὁ θάνατος τοῦ πρὶν τὴν διεξαγωγὴ τοῦ πολέμου, οὕτως ὥστε, νὰ μὴν καμφθεῖ τὸ ἠθικὸ τῶν Ἑλλήνων  συμμάχων.  

 Ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ὀπου ἡ νίκη ἀποδόθηκε στὸν νεκρὸ Κίμωνα γράφτηκε καὶ τὸ θρυλικὸ ἐπίγραμμα καὶ νεκρὸς ἐνίκα... 

 Ἐν τούτοις, τὸ συγκεκριμένο τάλαντο τῆς καλλιφωνίας καὶ ἐν γένει της λυρωδίας τοῦ μεγάλου στρατηγοῦ καὶ φωστῆρα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς δὲν ἔχει ἐπισημανθεῖ ἀπὸ κανένα ἄλλο συγγραφέα ἐρευνητῆ πέραν τῆς πρωτογενοῦς γραφῆς τοῦ Πλουτάρχου. 

 Ἡ ἀπουσία τῆς ἐν λόγῳ λεπτομέρειας ζημιώνει σημαντικά τὸ συνολικὸ πλαίσιο τῆς παρουσιὰς καὶ τοῦ χαρακτῆρα του, ὁ ὁποῖος φαίνεται νὰ ἦτο πολυσχιδὴς.   Ἐκτιμᾶτε δὲ ὅτι, θέτοντας τὸ σύνολο τῶν χαρισμάτων τοῦ Κίμωνος γίνεται ἐμφανὴς ἡ πολιτιστικὴ ἐπιρροή στὸ μετέπειτα ἦθος καὶ ἔθος τόσο τοῦ πρώιμου βυζαντινοῦ ὅσο καὶ τοῦ εὐρωπαϊκοὺ κόσμου. 

 Ἐν ὀλίγοις, ὁ Πλούταρχος, περιγράφει τὸν Κίμωνα ὄχι μόνο ὡς περίφημο πολιτικὸ καὶ στρατηγὸ ἀλλὰ ὡς καλλίφωνο τραγουδιστὴ λυρωδὸ (ὅλοι οἱ ἀριστοκράτες Ἀθηναῖοι ὡς ἔθος ἐκ τῆς προγονικῆς ρίζας τοῦ βασιλιᾶ Θησέα μάθαιναν λύρα καὶ τραγούδι). 

  Ἰδοὺ καὶ τὰ γραφθέντα: «συνδειπνῆσαι δὲ τῷ Κίμωνί φησιν ὁ Ἴων παντάπασι μειράκιον ἥκων εἰς Ἀθήνας ἐκ Χίου παρὰ Λαομέδοντι· καὶ τῶν σπονδῶν γενομένων παρακληθέντος ᾆσαι, καὶ ἄσαντος οὐκ ἀηδῶς ἐπαινεῖν τοὺς παρόντας ὡς δεξιώτερον Θεμιστοκλέους· ἐκεῖνον γὰρ ᾄδειν μὲν οὐ φάναι μαθεῖν οὐδὲ κιθαρίζειν, πόλιν δὲ ποιῆσαι μεγάλην καὶ πλουσίαν ἐπίστασθαι·». Μετάφραση: [Ὅταν ἦταν μικρὸς ὁ Ἴων [λυρικὸς ποιητὴς καὶ κιθαρωδὸς] ἀναφέρει ὅτι, εἶχε ἔρθει ἀπὸ τὴν Χίο στὴν Ἀθήνα καὶ μένοντας στὸ σπίτι τοῦ Λαομέδοντα παρακάλεσε στὸ δεῖπνο μὲ τὸ Κίμωνα. Ἀφοῦ προηγήθηκαν οἱ καθιερωμένες σπουδές, παρακάλεσαν τὸν Κίμωνα νὰ τραγουδήσει κι αὐτὸς τραγούδησε μὲ ἑλκυστικότητα καὶ δεξιοτεχνία μὲ ἀποτέλεσμα οἱ συνδαιτημόνες ἀκροατὲς ἄρχισαν νὰ τὸν παινεύουν ὡς ἀνώτερο καὶ πιὸ καλλιεργημένο ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν Θεμιστοκλῆ, γιατί, ὁ Θεμιστοκλῆς ἔλεγε ὅτι δὲν ἔμαθε νὰ τραγουδάει καὶ νὰ παίζει κιθάρα ξέρει ὅμως νὰ δίνει μεγαλεῖο καὶ πλούτη στὴν πόλη.]

 Ἔτσι, ὅπως προκύπτει ἐκ τῆς πρωτογενοῦς συγγραφικῆς πηγῆς, ὁ Κίμων συσχετίζεται μὲ τὴν συντεχνία τῶν καλλιφώνων ἀοιδῶν - λυρωδών. 

 Ὁπωσδήποτε δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι αὐτὸς ὁ Ἀθηναῖος ἄνδρας γιὸς τοῦ ἔνδοξου Μαραθωνομάχου Μιλτιάδη ἀνακάλυψε τὸν τάφο τοῦ Θησέα κι ἔφερε τὰ ὀστᾶ του καὶ τὰ ἐναπόθεσε εἰς τὴν ἀρχαία ἀγορὰ τῆς Ἀθήνας.  

Ἀπεικόνιση τοῦ Κίμωνα σὲ σφραγιδόλιθο, πλαγιομετωπικὴς ὄψης

 Ἐν ὀλίγοις, ὁ Κίμων, ὡς ἀριστοκράτης γαιοκτήμων, γνώστης τῆς ἰππευτικῆς, λυρωδικὴς καὶ πολεμικῆς τέχνης  προτυπώνει τὴν μορφὴ ἑνὸς φεουδάρχη ἱππότη - τροβαδούρου τῆς μεσαιωνικῆς Εὐρώπης ἢ ἑνὸς Διγενὴς τῆς βυζαντινῆς ἐποποιίας. 

Ὁ Διγενὴς Ἀκρίτας εἰκονιζόμενος ὡς ἰππευτὴς πάνοπλος πολεμιστὴς καὶ μουσικὸς (κρατῶντας λαουτοειδὲς ἔγχορδο μὲ βραχίονα καὶ κοῖλο ἠχεῖο) τὸ τρίπτυχο μιᾶς ρομαντικῆς φυσιογνωμίας τοῦ μεσαίωνα ἡ ὁποία ταιριάζει μὲ τὴν ἰδέα τοῦ Ἀθηναίου ἀριστοκράτη τῆς ἀρχαϊκῆς ἐποχῆς, ὅπως ἦταν κι ὁ Κίμων, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκπαίδευση ἦταν ἄριστη στὴν ἰππευτικὴ τὴν πολεμικὴ καὶ κιθαρωδικὴ

 ἤτοι καὶ λυρωδικὴ τέχνη. Κάτι παρόμοιο συναντᾶται καὶ στοὺς ἱππότες [δηλαδὴ ἱππεῖς] τροβαδούρους πολεμιστὲς τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ μεσαίωνα. 

 Συνελλόντι εἰπεῖν, ἠδύναντο ἀκόμη νὰ θεωρηθεῖ ὅτι, ὁ Κίμων ὑπῆρξε ἕνας πρώιμος Διγενής ὅσπερ καὶ στὸ συμπόσιο, εἰς τὴν οἰκία Λαομέδοντα, τραγούδησε κάποιο ἆσμα παρόμοιο μὲ ἐκεῖνα τὰ τραγούδια της βυζαντινὴς δημοτικὴς παράδοσης τὰ ἐπ' ὀνόματι ὡς "ἐπιτραπέζια" ἢ "τραγούδια τῆς τάβλας" ἢ "τραγούδια τοῦ κρασιοῦ" (ὅπως διατηρήθηκαν στὸ παλαιὸ Ἀθηναϊκὸ τραγούδι τῆς νεοτέρας ἑλληνικῆς ἱστορίας) καὶ μιὰ ἄλλη ὑποκατηγορία ποὺ ὀνομάστηκαν - πολὺ ἀργότερα -  "ριζίτικα". 

 Τὸ εἶδος αὐτὸ συμπεριλαμβάνει ἆσματα εἰπωμένα στὸ χῶρο συγκέντρωσης τοῦ συμποσίου["συμποσιακὰ ἆσματα" ἤτοι καὶ σκόλια] τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴ συνήθεια τῶν Ἑλλήνων νὰ συνδιασκεδάζουν μὲ τραγούδια τῆς εὐωχίας καὶ τῆς λυρικῆς ποιήσεως ἡρωικῶν κατορθωμάτων ἢ βιωματικὰ ἢ παραινετικὰ τοῦ κρασιοῦ κ.α.

 Ἕνα τέτοιο ἆσμα τραγούδησε ὁ Κίμων ὅπως αἰῶνες ἀργότερα κι ὁ Διγενὴς ἀλλά καὶ οἱ Εὐρωπαῖοι ἱππότες ποὺ μιμήθηκαν σὲ ὅλα τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες κι ἂς μὴ τοὺς βγῆκε ἐπακριβῶς... 

Ἐπὶ παραδείγματι τὸ σκόλιον ἆσμα τοῦ λυρικοῦ ποιητοῦ Ἀλκαίου, διασωζόμενο ἐκ παπύρου τῆς συλλογῆς Kralik, δύναται νὰ μᾶς καθοδήγηση περίπου στὴν ἠχητικὴ πλευρὰ τῆς ἐξιστόρησης τοῦ τραγουδιοῦ ποὺ ἐρμήνεψε ὁ Κίμων. Ἴσως κάπως ἔτσι νὰ εἶπε ἕνα σκόλιον ἆσμα ὡσὰν αὐτὸ ποὺ γράφτηκε κατὰ τὸν 6ο αἰῶνα π.Χ. ἀπὸ τὸν Ἀλκαῖο τὸν Μυτιλιναῖο. Τὸ σκόλιον [συμποσιακὸ ἆσμα] ἑρμηνεύει ὁ συγγραφέας καὶ κιθαρωδός - τραγουδοποιός Ἰωάννης Γ. Βαφίνης μὲ ἐπτάχορδη λύρα πιστὸ ἀντίγραφο τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς... 

ΧΑΙΡΕΤΕ!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

•Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι - Κίμωνας 

•Βιβλιοθήκη Διοδώρου Σικελιώτου 

•Νεότερον ἐγκυκλοπαιδικὸν Λεξικὸν τοῦ Ἡλίου 

•Ἐπίτομο ἐγκυκλοπαιδικον Λεξικὸν τοῦ Ἡλίου